Sebze, İkinci Ürün ve Bakım Rehberi
Temmuz ayı bahçede yoğun hasat, düzenli sulama ve ikinci ürün ekimlerinin bir arada yürütüldüğü dönemdir. Domates, biber, patlıcan, salatalık ve kabak gibi yaz sebzeleri hızla ürün verirken boşalan alanlara yeni tohumlar ekilebilir. Fakat yüksek sıcaklık ve hızlı buharlaşma, çimlenmeyi ve yeni fidelerin tutunmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle temmuz ayında bahçeye ne ekilir sorusu kadar ekimin hangi saatte, hangi çeşitle ve nasıl korunarak yapılacağı da önemlidir.
Kısa gelişme süresine sahip fasulye, salatalık, kabak ve mısır çeşitleri yetiştirme sezonu uzun bölgelerde ikinci ürün olarak değerlendirilebilir. Ayın ikinci yarısında sonbahar hasadı için havuç, pancar, pazı ve bazı lahana grubu sebzelerin fide hazırlığı başlayabilir. Çok sıcak bölgelerde marul ve roka gibi serin mevsim bitkileri açık güneş yerine gölgeli veya korunaklı alanda yetiştirilmelidir.
Bu rehberde temmuz ekimlerini, bölgesel farklılıkları, sulama ve gölgeleme yöntemlerini, hasat düzenini ve zararlı kontrolünü bulabilirsiniz. Diğer yetiştirme içerikleri için Bitki kategorisini inceleyebilirsiniz.
Temmuz Ayında Ekim Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?
Ekim Saatini Doğru Seçin
Tohum ekimi ve fide dikimi öğle sıcağında yapılmamalıdır. Sabah erken saatler veya güneş etkisini kaybettikten sonraki akşamüstü daha uygundur. Yeni dikilen fideler birkaç gün geçirgen bir gölgeleme malzemesiyle korunabilir.
Yetiştirme Sezonunu Hesaplayın
İkinci ürün ekiminde çeşidin kaç günde hasada geldiği ve bölgedeki ilk sonbahar donunun yaklaşık zamanı birlikte değerlendirilmelidir. Kısa sezonlu bölgelerde geç olgunlaşan çeşitler yerine erkenci çeşitler tercih edilmelidir.
Toprak Nemini Dengede Tutun
Yeni ekilen tohumların bulunduğu yüzey tamamen kurumamalıdır. Buna karşılık sürekli suya doymuş toprak da tohumu çürütebilir. Güncel sıcaklık ve yağış tahminleri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri takip edilebilir.
Temmuz Ayında Bahçeye Hangi Sebzeler Ekilir?
| Bitki | Ekim biçimi | Temmuz ayındaki önemli nokta |
|---|---|---|
| Bodur fasulye | Doğrudan tohum | Erkenci çeşit ve yeterli sezon gerekir |
| Salatalık | Tohum veya fide | Düzenli nem ve gölgeleme gerekebilir |
| Kabak | Tohum veya fide | Geniş alan ve düzenli hasat ister |
| Mısır | Doğrudan tohum | Sıcak bölgelerde erkenci ikinci ürün olabilir |
| Bamya | Doğrudan tohum | Uzun ve sıcak sezonlu yerlere uygundur |
| Havuç | Doğrudan tohum | Sonbahar hasadı için serin bölgelerde ekilebilir |
| Pancar ve pazı | Doğrudan tohum | Çimlenme döneminde yüzey kurumamalıdır |
| Brokoli ve karnabahar | Korunaklı fide hazırlığı | Sonbahar üretimi için bölgesel takvim gerekir |
| Marul | Fide veya gölgede tohum | Sıcağa dayanıklı çeşit seçilmelidir |
Fasulye
Yetiştirme sezonu uzun olan bölgelerde erkenci bodur fasulye ikinci ürün olarak ekilebilir. Sırık fasulye de uygun iklimde değerlendirilebilir; ancak destek sistemi önceden kurulmalıdır. Toprak aşırı kuruysa ekim öncesi nemlendirilmeli, tohumlar yoğun su altında bırakılmamalıdır.
Salatalık ve Kabak
Hızlı gelişen salatalık ve kabak çeşitleri temmuz ekiminde avantaj sağlar. Salatalık ağ üzerinde yetiştirildiğinde hava dolaşımı artar. Kabaklar geniş alan ister. Her iki bitkide de meyveleri düzenli toplamak yeni çiçek ve ürün oluşumunu destekler.
Mısır ve Bamya
Sıcak bölgelerde erkenci mısır çeşitleri ikinci ürün olarak ekilebilir. Mısırın tek sıra yerine blok hâlinde ekilmesi tozlanmayı kolaylaştırır. Bamya sıcak havayı sever; ancak geç ekimin hasada yetişmesi için sonbaharın geç geldiği bölgeler tercih edilmelidir.
Havuç, Pancar ve Pazı
Serin veya yüksek bölgelerde sonbahar hasadı amacıyla havuç, pancar ve pazı ekilebilir. Küçük tohumların üzerindeki toprak tabakası sıcak havada hızla kuruyabilir. İnce sulama, hafif gölgeleme ve uygun malç çimlenme dönemini kolaylaştırabilir.
Temmuz Ayında Sonbahar Fideleri Hazırlanır mı?
Brokoli, karnabahar, lahana ve kıvırcık gibi sonbahar sebzelerinin fide hazırlığı, bölgeye göre temmuzda başlayabilir. Tohumlar doğrudan kavurucu güneş altında bırakılmamalı; aydınlık, havadar ve gerektiğinde gölgelenen bir ortamda çimlendirilmelidir.
Lahana Grubu Fidelerde Dikkat Edilecekler
Fideler fazla sık yetiştirilirse ince ve zayıf kalır. Yaprakların uzun süre ıslak kalması hastalık riskini artırır. Fide harcı temiz olmalı, sulama sabah saatlerinde yapılmalı ve yapraklarda tırtıl zararı düzenli kontrol edilmelidir.
Temmuz Ayında Bölgelere Göre Ekim Takvimi
| Bölge | Öne çıkan çalışmalar | Temel risk |
|---|---|---|
| Akdeniz ve kıyı Ege | İkinci ürünler, sonbahar fidesi ve yoğun hasat | Aşırı sıcaklık ve güneş yanığı |
| Marmara | Fasulye, salatalık, kabak; sonbahar fide hazırlığı | Yüksek nem ve hastalık |
| Karadeniz | İkinci fasulye, sonbahar sebzeleri ve bakım | Yağış, nem ve mantari sorunlar |
| İç Anadolu | Erkenci ikinci ürünler, havuç, pancar ve pazı | Kuraklık ve kısa sonbahar |
| Doğu Anadolu | Mevcut ürünlerin bakımı, hızlı gelişen yeşillikler | Kısa yetiştirme sezonu |
| Güneydoğu Anadolu | İkinci ürün mısır, fasulye ve sıcak dönem bakımı | Çok yüksek sıcaklık ve su kaybı |
Akdeniz ve Ege Kıyıları
Günün en sıcak saatlerinde bitkiler geçici olarak sarkabilir. Sulama kararı yalnızca yaprak görüntüsüne göre verilmemeli, toprak kontrol edilmelidir. Sonbaharlık fideler gölgeleme altında hazırlanabilir; erkenci ikinci ürün çeşitleri seçilebilir.
Marmara Bölgesi
Fasulye, salatalık ve kabakta ikinci ekim yapılabilir. Domateslerde bağlama, koltuk alma ve hastalık kontrolü sürdürülür. Sıcak ve nemli havada sık bitkiler arasında hava dolaşımı sağlanmalıdır.
Karadeniz Bölgesi
Yağış alan bölgelerde gereksiz sulamadan kaçınılmalı, drenaj yolları açık tutulmalıdır. Fasulye ve salatalık destek üzerinde büyütülebilir. Lahana grubu fideler tırtıl ve yaprak zararı açısından izlenmelidir.
İç ve Doğu Anadolu
İç Anadolu’da erkenci ikinci ürünler ile sonbaharlık kök sebzeler değerlendirilebilir. Doğu Anadolu’da sezon kısa olduğundan geç ekimde çok dikkatli olunmalıdır. Mevcut yazlık sebzelerin bakım ve hasadı öncelik kazanır.
Güneydoğu Anadolu
Aşırı sıcak nedeniyle ekim ve hasat sabah erken yapılmalıdır. Toprak yüzeyini örten uygun organik malç, buharlaşmayı azaltabilir. Yeni fideler geçirgen gölgeleme olmadan açık alana çıkarılmamalıdır.
Temmuz Ayında Saksıda Ne Yetiştirilir?
Bodur fasulye, salatalık, pazı, fesleğen, nane ve uygun saksı çeşitleriyle biber yetiştirilebilir. Mevcut domates ve patlıcanların bakımına devam edilir. Saksılar açık topraktan daha hızlı ısındığı ve kuruduğu için nem sabah ve akşam kontrol edilebilir; alt tabakta su bekletilmemelidir.
Saksıları Sıcaktan Koruma
Koyu renkli küçük kaplarda kök bölgesi aşırı ısınabilir. Saksının dış yüzeyini gölgelemek, açık renk dış kap kullanmak veya kapları birbirine yakın yerleştirmek sıcaklık dalgalanmasını azaltabilir. Bitkinin güneş ihtiyacı korunurken kök kabının doğrudan kavrulması önlenmelidir.
Temmuz Ayında Hangi Çiçekler Ekilir?
Yetiştirme sezonu yeterliyse zinya, kadife çiçeği, kozmos ve ayçiçeğinin hızlı gelişen çeşitleri ekilebilir. Sonbaharda çiçeklenecek bazı türlerin tohumları da bölgesel takvime göre hazırlanabilir. Tohum yatakları öğle güneşinden korunmalı ve eşit nemli tutulmalıdır.
Temmuz Ayında Sulama Nasıl Yapılır?
Sulama sabah erken saatte, suyun kök bölgesine ulaşacağı miktarda yapılmalıdır. Her gün çok az su vermek kökleri yüzeye yönlendirebilir. Toprak yapısı, bitkinin büyüklüğü, rüzgâr ve sıcaklık birlikte değerlendirilmelidir. Akşam sulaması yapılacaksa yaprakların gece boyunca ıslak kalmamasına dikkat edilmelidir.
Damla Sulamanın Avantajı
Doğru kurulan damla sulama sistemi suyu kök bölgesine verir ve yaprakların ıslanmasını azaltır. Ancak sistem otomatik diye toprak kontrolü bırakılmamalıdır. Tıkalı damlatıcılar ve kaçaklar düzenli incelenmelidir.
Malçlama, Gölgeleme ve Gübreleme
Saman, kuru yaprak veya uygun organik malç toprağın nemini korur ve yabancı ot gelişimini sınırlar. Malç bitki gövdesine tamamen dayandırılmamalıdır. Gölgeleme filesi kullanılacaksa bitkinin ışığını tamamen kesmeyen uygun yoğunluk seçilmelidir.
Gübreleme bitki türü ve gelişim dönemine göre yapılmalıdır. Çok fazla azot domateste yaprak gelişimini artırırken çiçek ve meyveyi azaltabilir. Tarımsal bilgi için Tarım ve Orman Bakanlığı ile yerel tarım müdürlüklerinin açıklamaları izlenebilir.
Temmuz Ayında Hasat Edilebilecek Ürünler
Domates, biber, patlıcan, salatalık, kabak, fasulye, mısır, bamya, kavun ve karpuz bölgeye göre hasat edilebilir. Salatalık, kabak, fasulye ve bamya sık aralıklarla toplandığında bitki yeni ürün vermeyi sürdürür. Olgunlaşan ürünleri dalda gereğinden fazla bekletmek bitkinin enerjisini azaltabilir.
Hastalık ve Zararlı Kontrolü
Kırmızı örümcek sıcak ve kuru havada; beyazsinek ile yaprak biti ise pek çok sebzede görülebilir. Yaprakların altı düzenli kontrol edilmeli, hastalıklı veya zarar görmüş parçalar bahçede bırakılmamalıdır. Her böcek zararlı değildir. Teşhis olmadan ilaç kullanılmamalı; etiket, doz ve hasat aralığı kurallarına uyulmalıdır.
Temmuz Ayı İçin Haftalık Bahçe Planı
Birinci Hafta: Hasat ve Boş Alan Planı
Olgun ürünleri toplayın, boşalan yatakları temizleyin ve yetiştirme sezonuna uygun ikinci ürünleri belirleyin.
İkinci Hafta: İkinci Ürün Ekimi
Erkenci fasulye, salatalık veya kabak ekimini akşamüstü yapın. Tohum yatağının tamamen kurumasını önleyin.
Üçüncü Hafta: Sonbahar Fideleri
Brokoli, karnabahar ve lahana fidelerini korunaklı ortamda başlatın. Fideleri aşırı sıcak ve havasız yerde tutmayın.
Dördüncü Hafta: Sulama ve Zararlı Kontrolü
Damlatıcıları, destekleri ve malçı kontrol edin. Yaprak altlarını zararlılar yönünden inceleyin ve hasada düzenli devam edin.
Temmuz Ayında Yapılan Yaygın Hatalar
- Öğle sıcağında fide dikmek veya ekim yapmak,
- Her gün yüzeysel sulama uygulamak,
- İkinci ürün seçerken ilk sonbahar donunu hesaba katmamak,
- Yeni ekilen alanın tamamen kurumasına izin vermek,
- Saksıların altında su bekletmek,
- Olgun kabak, salatalık ve fasulyeyi dalda fazla bekletmek,
- Aşırı azotlu gübre kullanmak,
- Zararlıyı tanımadan ilaç uygulamak.
Temmuz Ayında Bahçeye Ne Ekilir? Sık Sorulan Sorular
Temmuz ayında fasulye ekilir mi?
Yetiştirme sezonu yeterliyse erkenci bodur veya sırık fasulye ikinci ürün olarak ekilebilir.
Temmuz ayında salatalık ekilir mi?
Erkenci çeşitler ekilebilir. Çimlenme döneminde düzenli nem ve aşırı sıcağa karşı koruma gerekir.
Temmuz ayında domates fidesi dikilir mi?
Serin bölgelerde erkenci sağlıklı fideler dikilebilir; sıcak bölgelerde geç dikim verimi düşürebilir.
Temmuz ayında havuç ekilir mi?
Serin ve yüksek bölgelerde sonbahar hasadı için ekilebilir. Sıcak bölgelerde çimlenme zor olabilir.
Temmuz ayında marul ekilir mi?
Sıcağa dayanıklı çeşitler gölgeli ve serin bir ortamda ekilebilir. Aşırı sıcak erken çiçeklenmeye yol açabilir.
Temmuz ayında brokoli ekilir mi?
Sonbahar üretimi için korunaklı alanda fide hazırlığı yapılabilir. Açık alana dikim bölgeye göre daha sonra gerçekleştirilir.
Temmuz ayında mısır ekilir mi?
Uzun sezonlu bölgelerde erkenci mısır ikinci ürün olarak ekilebilir.
Temmuzda bahçe her gün sulanır mı?
Sabit bir kural yoktur. Toprak yapısı, hava, bitki ve sulama derinliği dikkate alınmalıdır.
Temmuz ayında hangi çiçekler ekilir?
Sezon uygunsa zinya, kadife, kozmos ve hızlı gelişen ayçiçeği çeşitleri ekilebilir.
Temmuz ayında ikinci ürün nedir?
İlk ürünün ardından aynı sezonda boşalan alana ekilen kısa süreli fasulye, salatalık veya mısır gibi ürünlerdir.
Temmuz Bahçesinde Verimi Korumak
Temmuz ayında bahçeye ne ekilir? sorusuna; erkenci fasulye, salatalık, kabak, mısır, bamya, havuç, pancar ve pazı şeklinde cevap verilebilir. Brokoli, karnabahar ve lahana gibi sonbahar sebzeleri için fide hazırlığı da bu ay başlayabilir.
Temmuzda başarı yalnızca tohum seçiminden değil; doğru saatlerde sulama, uygun gölgeleme, düzenli hasat ve yetiştirme sezonuna uygun çeşit kullanımından gelir. Yeni bahçe rehberleri için 2 Kafadar ana sayfasını ziyaret edebilirsiniz.