Çiçek Esanslarının Ardındaki Fikir

Yaz denildiğinde zihnimizde genellikle daha hafif bir hayat canlanıyor. Uzun günler, tatiller, açık havada geçirilen akşamlar, deniz, güneş ve daha fazla sosyalleşme… Fakat gerçek hayat her zaman bu görüntüye uymuyor. Çocukların okul tatiline girmesi, değişen günlük rutinler, işlerin devam etmesi, sıcak havalarda bozulan uyku düzeni ve artan sosyal programlar nedeniyle bazı insanlar yaz aylarında dinlenmek yerine kendilerini daha da dağılmış ve yorgun hissedebiliyor.

Dışarıda her şey neşeli görünürken içeride aynı hafifliği hissetmemek şaşırtıcı derecede yaygın. Üstelik çevrenizdeki herkes tatil fotoğrafları paylaşırken “Ben neden hâlâ yorgunum?” diye düşünmek, mevcut yorgunluğun üzerine bir de suçluluk ekleyebiliyor.

İşte son yıllarda ilgi gören çiçek esansları da tam bu noktada karşımıza çıkıyor. Bu ürünleri kullananlar onları bir hastalığı tedavi eden ilaçtan çok, gün içerisinde durmayı, duygularını fark etmeyi ve zihinsel geçişler yaratmayı hatırlatan küçük bir ritüel olarak görüyor.

Peki çiçek esansları nedir, neden bazı insanlar onları sakinleşmek veya zihinsel olarak toparlanmak amacıyla kullanıyor ve gerçekten ne beklemek gerekir?

Yaz Aylarında Neden Her Zaman Daha İyi Hissetmiyoruz?

Yaz mevsiminin otomatik olarak huzur getireceğine ilişkin güçlü bir beklentimiz var. Günler uzuyor, hava güzelleşiyor ve teorik olarak dinlenmek için daha fazla fırsat ortaya çıkıyor. Fakat aynı anda hayatın temposu da değişebiliyor.

Çocukları olan ailelerde okul düzeninin ortadan kalkması günlük planı tamamen değiştirebilir. Çalışan ebeveynler bir taraftan işlerini sürdürürken diğer taraftan çocukların programını yönetmeye çalışabilir. Tatil planları, ziyaretler ve sosyal etkinlikler de takvimi düşündüğümüzden daha fazla doldurabilir.

Bir başka sorun ise zihinsel geçişin takvim kadar hızlı gerçekleşmemesi. İş yoğunluğu, uzun süreli stres veya yılın ilk yarısında yaşanan zorlayıcı olaylar yaz geldi diye bir anda ortadan kalkmıyor.

Dış dünya bize “Artık rahatlamalısın” mesajı verirken sinir sistemimiz hâlâ yoğun dönemin etkilerini taşıyabilir.

Bu uyumsuzluk, kişinin kendisini garip biçimde huzursuz hissetmesine neden olabilir. Her şey güzel görünürken içeride neden aynı güzelliğin hissedilmediğini anlamak zorlaşır.

Lavanta Tarlasındaki O Küçük An

Psychologies yazarı Anne Fletcher, konuyu anlatırken bir lavanta tarlasında yaşadığı deneyimden söz ediyor. Lavantaların görüntüsü etkileyici olsa da asıl dikkatini çeken kokuları oluyor. Çiçeklerin arasında nefes aldıkça omuzlarındaki gerginliğin azaldığını fark ediyor.

Bu tür deneyimler birçok kişiye tanıdık gelebilir.

Bir bahçeye girdiğinizde, yağmurdan sonra toprak kokusunu aldığınızda veya yıllardır sevdiğiniz bir çiçeğin kokusuyla karşılaştığınızda birkaç saniyeliğine bile olsa farklı hissedebilirsiniz.

Buradaki ilginç nokta, günlük hayatımızda böylesi küçük geçişlere çok az yer bırakmamız.

Elbette hepimizin her gün lavanta tarlasında dolaşma imkânı yok. Ancak bu deneyim daha temel bir soruyu ortaya çıkarıyor: Zihnimize “şimdi biraz yavaşlayabilirsin” mesajını veren küçük işaretlere hayatımızda ne kadar yer veriyoruz?

Çiçek Esansı Nedir?

Çiçek esansları, belirli çiçeklerden hazırlanan ve genellikle çok küçük miktarlarda kullanılan su bazlı ürünlerdir. Aromaterapide kullanılan uçucu yağlarla aynı şey değildir.

Uçucu yağlarda bitkinin aromatik bileşenleri bulunurken çiçek esansı yaklaşımı daha çok duygusal deneyim ve kişisel ritüel fikri üzerine kuruludur.

Bu ürünleri kullanan kişiler farklı çiçekleri sakinlik, açıklık, odaklanma veya duygusal esneklik gibi belirli temalarla ilişkilendirebilir.

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Çiçek esanslarını bir hastalığın veya psikolojik rahatsızlığın kanıtlanmış tedavisi gibi değerlendirmek doğru olmaz. Belirli sağlık sorunlarını tedavi ettiklerini gösteren güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor.

Buna rağmen bazı insanlar için bu tür ürünleri kullanmak, gün içerisinde bilinçli bir duraklama yaratmanın parçası olabilir.

Belki de asıl ilginç tarafı burada başlıyor.

Bazen İhtiyacımız Olan Şey Bir “Dur” İşareti Olabilir

Günün büyük bölümünde otomatik pilotta hareket ediyoruz. Sabah kalkıyoruz, telefona bakıyoruz, işe başlıyoruz, mesajları cevaplıyoruz, çocuklarla ilgileniyoruz ve gün boyunca bir görevden diğerine geçiyoruz.

Bu döngü içerisinde “Şu anda nasıl hissediyorum?” sorusunu kendimize çok az soruyoruz.

Bir fincan çay hazırlamak, birkaç dakika nefese odaklanmak, kısa bir yürüyüş yapmak veya çiçek esansı kullanmak gibi küçük ritüellerin değeri bazen doğrudan ürünün kendisinden ziyade yarattığı duraklama anında olabilir.

Kişi birkaç saniyeliğine yaptığı işi bırakır.

Nefes alır.

Kendine döner.

Nasıl hissettiğini fark eder.

Bu küçücük mola günün geri kalanını mucizevi biçimde değiştirmeyebilir ama zihnin sürekli otomatik şekilde ilerlemesini kısa süreliğine kesebilir.

“Her Şeyi Yapmalıyım” Hissi Yazın da Devam Ediyor

Çiçek esansları üzerine çalışan Saskia Marjoram’ın Psychologies dergisinde dikkat çektiği konulardan biri, yazın dışarıdaki hafiflik ile insanın içerisindeki ağırlık arasındaki fark.

Bir tarafta güneş, tatiller ve sosyal etkinlikler var. Diğer tarafta ise iş, çocuklar, ilişkiler, bakım sorumlulukları ve geçmiş aylardan taşınan zihinsel yük bulunuyor.

Sorun yalnızca yoğun olmak değil.

Aynı anda üretken, sosyal, mutlu, ulaşılabilir ve enerjik olmamız gerektiğine ilişkin görünmez bir beklenti de taşıyoruz.

Sabah iyi bir çalışan, öğleden sonra ilgili bir ebeveyn, akşam eğlenceli bir arkadaş olmaya çalışıyoruz.

Bütün bunların arasında kendi kapasitemizi kolaylıkla gözden kaçırabiliyoruz.

Bazen yapılacak işleri azaltmak mümkün değil. Ancak kendimizden beklediğimiz performansı biraz azaltmak mümkün olabilir.

Zihinsel Parçalanma Nedir?

Yaz aylarında yaşanan sıkıntı her zaman klasik anlamda mutsuzluk olmayabilir. Bazı kişiler daha çok zihinsel parçalanma yaşadıklarını tarif eder.

Bir işe başlarsınız ama dikkatiniz başka yere gider.

Telefonunuza bakarsınız.

Başka bir işi hatırlarsınız.

Sonra ilk yaptığınız şeye dönmeye çalışırsınız.

Günün sonunda çok şey yapmış gibi hissedersiniz fakat hiçbir şeye tam olarak odaklanamadığınızı fark edebilirsiniz.

Sürekli bildirimler, değişen programlar, seyahatler ve sosyal etkinlikler bu dağınıklığı artırabilir.

Böyle dönemlerde kendimize daha fazla uyarıcı eklemek yerine bazı uyaranları azaltmak daha faydalı olabilir.

Telefonu sessize almak, aynı anda tek işle ilgilenmek, birkaç dakikalık kısa molalar vermek veya günü daha az görevle planlamak oldukça basit görünse de zihinsel yükü azaltabilir.

Çiçeklerin Kendisi Neden Rahatlatıcı Gelebiliyor?

Burada çiçek esanslarından ayrı olarak doğayla temasın kendisini de düşünmek gerekiyor.

Bir parkta yürümek, bitkilerle ilgilenmek veya bahçede vakit geçirmek insanı ekranlardan ve günlük görevlerden geçici olarak uzaklaştırabilir.

Aynı zamanda doğadaki renkler, kokular ve sesler dikkati farklı bir yöne taşır.

Bu nedenle bir lavanta tarlasındaki rahatlama hissini yalnızca tek bir nedene bağlamak kolay değildir. Ortam değişikliği, açık hava, yavaşlamak, koku, beklenti ve kişinin o anda kendisine izin vermesi birlikte rol oynayabilir.

Belki de önemli olan hangi çiçeğin hangi duyguyu “tedavi ettiği” sorusundan çok, doğanın bize nasıl bir yavaşlama alanı sunduğunu fark etmektir.

Wild Rose ve “Yeniden Canlı Hissetme” Fikri

Çiçek esansı geleneğinde farklı bitkiler farklı duygusal temalarla ilişkilendiriliyor. Bunlardan biri de yabani gül, yani Wild Rose.

Bu çiçeğin kullanıldığı bazı yaklaşımlarda açıklık, hafiflik ve hayata yeniden ilgi duyma gibi temalar ön plana çıkarılıyor.

Bunun bilimsel olarak belirli bir çiçeğin insan duygularında doğrudan bu değişiklikleri yarattığı anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor.

Ancak sembollerin ve ritüellerin insan davranışı üzerindeki rolü küçümsenmemeli.

Kişinin “Bugün biraz daha açık olmaya çalışacağım” diyerek yaptığı küçük bir ritüel, gün boyunca kendi davranışını daha fazla fark etmesine yardımcı olabilir.

Bu açıdan çiçek bazen bir tedaviden çok bir hatırlatıcı işlevi görebilir.

Fazla Düşünmekten Uyuyamıyorsanız

Yazın uyku düzeninin değişmesi de zihinsel yorgunluğu artırabilir. Geç kararan hava, tatiller, sosyal etkinlikler ve sıcaklık nedeniyle yatış saatleri kolaylıkla kayabilir.

Üstelik yatağa girdiğimiz anda gün boyunca bastırdığımız düşünceler ortaya çıkabilir.

Yarın yapılacak işler.

Verilmesi gereken kararlar.

Geçmişte yaşanan konuşmalar.

Henüz çözülmemiş problemler.

Zihne “Düşünme” demek çoğu zaman işe yaramaz.

Bunun yerine yatmadan önce küçük bir geçiş ritüeli oluşturmak daha gerçekçi olabilir. Işıkları azaltmak, telefonu bir süre uzaklaştırmak, birkaç satır not almak, sakin bir içecek hazırlamak veya nefese odaklanmak beynin gündüz modundan gece moduna geçmesine yardımcı olabilir.

Çiçek esansı kullanan bazı kişiler de ürünü bu tür bir akşam ritüelinin parçası olarak görüyor.

Ritüeller Neden İşe Yarıyor Gibi Hissedilebilir?

İnsan beyni işaretlere son derece duyarlıdır.

Sabah kahvesi “gün başlıyor” anlamına gelebilir.

İş bilgisayarını kapatmak “çalışma bitti” mesajı verebilir.

Duş almak “artık dinlenebilirim” hissi yaratabilir.

Belirli bir müzik uykuya hazırlanmanın parçası haline gelebilir.

Bu davranışlar tekrarlandıkça beyin belirli hareketlerle belirli durumlar arasında ilişki kurmaya başlar.

Bu yüzden bir çiçek esansını kullanmanın bazı insanlar açısından faydası, o birkaç saniyeyi kendilerine ayırmaları ve bunu düzenli bir rahatlama işaretine dönüştürmeleri olabilir.

Burada beklentiyi gerçekçi tutmak önemli.

Ritüel hayatınızdaki temel problemi çözmeyebilir. Fakat problemle aranıza küçük bir mesafe koymanıza yardımcı olabilir.

Her Yorgunluk “Biraz Dinlen Geçer” Değildir

Yaz aylarında kendinizi yorgun veya isteksiz hissetmeniz her zaman basit bir yoğunluk meselesi olmayabilir.

Uzun süredir devam eden ciddi uyku problemleri, sürekli düşük ruh hali, yoğun kaygı, günlük hayatı sürdürmekte zorlanma veya fiziksel belirtiler varsa yalnızca bitkisel ürünlere veya kişisel bakım ritüellerine güvenmemek gerekir.

Bu tür belirtilerin altında değerlendirilmesi gereken sağlık sorunları bulunabilir.

Çiçek esansları, aromalar veya benzeri wellness uygulamaları tıbbi ya da psikolojik desteğin yerine geçmemelidir.

Özellikle kullanılan ürünün içeriğinde alkol veya başka maddeler bulunuyorsa hamilelik, emzirme, çocuklarda kullanım, ilaç kullanımı veya belirli sağlık durumlarında ürün içeriğinin ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.

Kendinize Küçük Bir Yaz Ritüeli Oluşturabilirsiniz

Çiçek esansı kullanmak zorunda değilsiniz. Kaynak metnin asıl düşündürdüğü şey daha genel ve aslında oldukça uygulanabilir.

Gün içinde kendinize geçiş anları yaratabilirsiniz.

Sabah kahvenizi beş dakika telefonsuz içebilirsiniz.

Akşam eve geldiğinizde birkaç dakika balkonda oturabilirsiniz.

Bir parkta kısa yürüyüş yapabilirsiniz.

Sevdiğiniz bir çiçeğin kokusunu fark edebilirsiniz.

Uyumadan önce zihninizde dolaşan düşünceleri bir kâğıda yazabilirsiniz.

Günde birkaç kez kendinize “Şu anda gerçekten nasılım?” diye sorabilirsiniz.

Bu aktivitelerin amacı başka bir yapılacaklar listesi oluşturmak değil.

Tam tersine, yapılacaklar listesinden birkaç dakikalığına çıkmak.

Yazın İyi Hissetmek Zorunda Değilsiniz

Belki de yaz aylarıyla ilgili en rahatlatıcı düşünce şu olabilir: Yaz geldi diye sürekli mutlu olmak zorunda değilsiniz.

Güneş açtı diye bütün stresiniz kaybolmak zorunda değil.

Tatile çıktınız diye zihniniz bir anda sessizleşmek zorunda değil.

Herkes dışarıda eğleniyor gibi görünüyor diye sizin de aynı enerjiyi taşımak zorunda olduğunuz anlamına gelmiyor.

İnsanların fiziksel ve zihinsel kapasitesi mevsim takvimine göre sıfırlanmıyor.

Bazen yazın en iyi hali büyük tatiller veya kalabalık programlar değil, biraz daha yavaşlamak olabilir.

Çiçeklerin, kokuların ve küçük kişisel ritüellerin bize hatırlattığı şey de belki tam olarak bu.

Her problemi çözmek zorunda değilsiniz.

Bazen yalnızca birkaç dakika durmanız yeterlidir.

Bu yazı, Anne Fletcher’ın “Flower Power” başlıklı yazısından edinilen bilgilerden yararlanılarak hazırlanmıştır.