Evde Bakım Maaşı Yönetmeliği Değişti: Bilmeniz Gereken Yenilikler

Evde Bakım Yardımı, binlerce ailenin hayatında kritik bir rol oynuyor. Peki, bu yardımla ilgili kuralların kökten değiştiğini biliyor muydunuz? Yakın zamanda yayınlanan yeni yönetmelik, gelir hesaplamasından başvuru süreçlerine kadar pek çok önemli noktayı yeniden düzenledi. Bazı değişiklikler yardım alanlar için büyük bir müjde niteliği taşırken, bazıları ise süreci eskisinden daha zorlu hale getiriyor. Eğer evde bakım yardımı alıyorsanız veya başvurmayı düşünüyorsanız, bu 5 yeniliği mutlaka bilmelisiniz.

ÖTV Muafiyetli Araçlar Artık Gelir Hesabına Dahil Değil!

Yeni düzenlemenin getirdiği en olumlu ve beklenen değişikliklerden biri, ÖTV muafiyetiyle alınan araçlarla ilgili. Artık, engelli birey adına kayıtlı olan ÖTV muafiyetli araçlar, hane geliri hesaplamasına hiçbir şekilde dahil edilmeyecek.

Önceki yönetmelikte yer alan ve araç sahiplerini zor durumda bırakan “vergiler indirilmiş tutarın 120’de biri dikkate alınarak hanenin geliri hesaplanır” hükmü tamamen yürürlükten kaldırıldı. Bu, engelli bireylerin ulaşım özgürlüğü için edindikleri temel bir hakkın, artık hatalı bir şekilde bir gelir kalemi olarak görülmeyeceği ve yardım almalarına engel olmayacağı anlamına geliyor. Bu madde, binlerce engelli araç sahibi için sadece bir mali kazanım değil, aynı zamanda uzun süredir devam eden bir mağduriyetin giderilmesidir.

“Bakım Raporu” Şartı Geldi, Onay Almak Artık Kolay Değil

Yeni dönemin en dikkat çekici ve süreci zorlaştıran maddesi ise başvuru şartlarıyla ilgili. Artık evde bakım yardımından yararlanmak için hastaneden alınan tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporu tek başına yeterli olmayacak. Başvuruların değerlendirilmesi için Bakanlık tarafından görevlendirilecek resmi bir değerlendirme heyeti tarafından düzenlenecek yeni bir “bakım raporu” zorunlu hale getirildi.

Bu yeni rapor, engelli bireyin günlük yaşam aktivitelerini bir başkasının yardımı olmadan sürdürüp sürdüremediğini tespit etme amacı taşıyor. Süreç, sadece dosya incelemesiyle sınırlı kalmayacak; aynı zamanda hane ziyaretlerini de kapsayacak şekilde detaylandırıldı. Bu durum, yardım onay sürecinin eskisinden daha titiz ve zorlu olacağına işaret ediyor.

Artık evde bakım maaşı kolay kolay verilmeyecek.

İkinci Ev ve Dükkan Gelirleri Daha Adil Hesaplanacak

Mülk sahibi olan bakım aylığı hak sahipleri için gelir hesaplama yönteminde önemli ve adil düzenlemeler yapıldı. Öncelikle, kişinin ailesiyle birlikte ikamet ettiği tek konutun rayiç bedeli gelir hesabına eklenmeyecek.

Asıl önemli değişiklik ise ikamet edilen konut dışındaki diğer mülklerde (ikinci konut, dükkan, depo, arsa, arazi, tarla vb.) devreye giriyor:

• Eğer mülk kiradaysa veya zirai/ticari gelir getiriyorsa: Artık sadece elde edilen net gelir (kira, zirai veya ticari kazanç) hane gelirine dahil edilecek. Eski yönetmelikteki hem kira geliri hem de mülkün rayiç bedelinin 1/120’sinin birlikte hesaplanması uygulamasına son verildi.
• Eğer mülk kirada değilse ve gelir getirmiyorsa: Bu durumda eskiden olduğu gibi sadece mülkün rayiç bedelinin 120’de biri üzerinden gelir hesaplaması yapılmaya devam edilecek.

Bu düzenleme, mülk gelirlerinin daha gerçekçi ve adil bir şekilde hesaba katılmasını sağlıyor. Ancak, yönetmeliğin bu noktasında sistemin ilginç bir açığı da göze çarpıyor: Bir aile ikinci mülkünden kira geliri elde ediyorsa bu gelir haneye eklenirken, kendisi kirada oturan bir ailenin ödediği kira gideri toplam gelirden düşülmüyor. Bu durum, mülk sahibi olanlarla kirada oturanlar arasında bir dengesizlik yaratabilir.

Normal Araçların Gelir Hesabı da Değişti

ÖTV muafiyetli araçların yanı sıra, muafiyeti olmayan normal binek araçların gelir hesaplamasında da önemli bir değişikliğe gidildi. Artık hanede bulunan tek bir binek aracın gelir hesabı şu şekilde yapılacak: Aracın kasko veya rayiç bedelinin tamamı yerine, yalnızca “Özel Tüketim Vergisi mevzuatında belirlenen parasal limiti” (yani, sıfır araç alımında ÖTV muafiyeti için kullanılan üst limit) aşan kısmının 120’de biri gelire dahil edilecek.

Eğer hanede birden fazla binek araç bulunuyorsa, bu kural sadece kasko veya rayiç bedeli en yüksek olan araç için uygulanacak. Diğer araçlar ise eskiden olduğu gibi tam kasko veya rayiç bedellerinin 120’de biri üzerinden hesaplanmaya devam edecek.

Gelir Sayılmayan Kalemler Genişledi

Hane geliri hesaplamalarında aileleri rahatlatacak bir diğer yenilik ise gelir olarak sayılmayan kalemlerin listesinin genişletilmesi oldu. Yeni yönetmeliğe göre aşağıdaki ödemeler artık hane gelirine dahil edilmeyecek:

• Öğrenim kredisi
• Doğum yardımı
• Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında öğrencilere ödenen staj ücretleri

Bu değişiklik, hanesinde üniversite öğrencisi bulunan bir ailenin aldığı öğrenim kredisinin veya yeni doğum yapmış bir annenin aldığı tek seferlik doğum yardımının, ailenin evde bakım yardımını riske atmasını engelleyeceği için büyük bir güvence sağlıyor.

Yeni Dönem Ne Getiriyor?

Evde Bakım Yardımı yönetmeliğinde yapılan bu köklü değişiklikler, iki temel amaca hizmet ediyor gibi görünüyor: Hane gelir hesaplamalarını “daha adil ve sade” bir yapıya kavuşturmak ve yardımın gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını sağlamak.

Bir yanda ÖTV’li araçlar, mülk gelirleri ve öğrenci destekleri gibi konularda getirilen mali kolaylıklar hak sahiplerine nefes aldırırken; diğer yanda “bakım raporu” şartı ile zorlaştırılan onay süreci, yardımın kapsamını daraltabilir. Peki, sizce bu yeni kurallar sistemi daha adil hale getirirken, gerçekten ihtiyacı olanların yardıma ulaşmasını kolaylaştıracak mı, yoksa zorlaştıracak mı?