Batarya Yangınlarının Nedenleri ve Alınması Gereken Önlemler

Son dönemlerde yolda giderken, şarj olurken veya otoparkta beklerken yanan elektrikli araçlara ait görüntüler daha sık karşımıza çıkıyor. Bu görüntüler, elektrikli araçların benzinli ve dizel araçlara göre çok daha kolay yandığı düşüncesini oluşturabiliyor.

Ancak mevcut resmî veriler bu algıyı tam olarak desteklemiyor. Farklı ülkelerde yayımlanan yangın istatistiklerinin önemli bir bölümü, elektrikli otomobillerde yangın görülme oranının benzinli ve dizel araçlardan daha yüksek olmadığını, birçok bölgede daha düşük kaldığını gösteriyor. Buna karşılık yüksek voltajlı bataryanın dahil olduğu bir yangın başladığında söndürme, soğutma, taşıma ve yeniden tutuşmayı önleme süreçleri daha zor olabiliyor.

Elektrikli araç yangınlarının haberlerde daha fazla görünmesinin bir nedeni de elektrikli araç sayısının hızla artmasıdır. TÜİK’in Haziran 2026 verilerine göre o ay trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 17,8’ini elektrikli otomobiller oluşturdu. Yollardaki elektrikli araç sayısı arttıkça kaza, arıza ve yangın gibi olayların mutlak sayısının da artması doğaldır.

Burada önemli olan, her elektrikli araç yangınının bataryadan çıkmadığını ve araçların durduk yere sürekli yanmadığını bilmektir. Avrupa Komisyonunun yayımladığı yangın güvenliği rehberinde incelenen veriler, elektrikli araç yangınlarının yaklaşık yarısında yüksek voltajlı ana bataryanın yangına dahil olmadığını göstermektedir. Yangın; kablolardan, 12 voltluk yardımcı sistemden, lastiklerden, frenlerden, araç içindeki eşyalardan veya dışarıdaki başka bir yangından da başlayabilir.

Elektrikli Araç Bataryası Nasıl Çalışır?

Elektrikli otomobillerin büyük bölümünde lityum iyon bataryalar kullanılır. Aracın tabanına yerleştirilen büyük batarya paketi, yüzlerce veya binlerce küçük hücreden oluşabilir.

Batarya sistemi genel olarak üç seviyeden meydana gelir:

• Elektrik enerjisini depolayan hücreler
• Hücrelerin bir araya gelmesiyle oluşan modüller
• Modülleri, soğutma sistemini, sensörleri ve koruyucu gövdeyi içeren batarya paketi

Her hücrenin içerisinde pozitif ve negatif elektrotlar, bunları birbirinden ayıran ince bir ayırıcı ve iyonların hareket etmesini sağlayan elektrolit bulunur. Normal koşullarda bu parçalar birbirine temas etmeden güvenli biçimde çalışır.

Batarya Yönetim Sistemi olarak adlandırılan BMS ise hücrelerin sıcaklığını, voltajını, akımını ve şarj durumunu takip eder. Olağan dışı bir değer algılandığında şarjı yavaşlatabilir, gücü sınırlandırabilir, sürücüyü uyarabilir veya yüksek voltaj bağlantısını kesebilir. NHTSA, elektrikli araç bataryalarında erken arıza tespiti, teşhis, şarj hataları ve batarya yönetim sistemi güvenliği konusunda özel araştırmalar yürütmektedir.

Termal Kaçak Nedir?

Elektrikli araç yangınlarıyla ilgili en önemli kavram “termal kaçak”tır.

Termal kaçak, bir batarya hücresinin kontrol edilemeyen biçimde kendi kendini ısıtmaya başlamasıdır. Hücrenin içerisinde oluşan kimyasal reaksiyonlar sıcaklığı artırır; artan sıcaklık da reaksiyonları hızlandırır. Böylece kendi kendini besleyen bir ısınma döngüsü meydana gelir.

Sıcaklık yükseldikçe hücreden yanıcı gazlar çıkabilir. Bu gazlar tutuşursa alev oluşur. Bir hücrede başlayan yüksek ısı yanındaki hücrelere geçerse zincirleme biçimde bütün batarya paketine yayılabilir. Buna termal yayılım denir.

Termal kaçak sırasında:

• Yoğun duman ve gaz çıkışı
• Batarya bölgesinden yüksek ısı
• Patlama veya çatlama benzeri sesler
• Bataryadan yönlü alevler çıkması
• Elektrik arkları ve kıvılcımlar
• Bir süre sonra yeniden tutuşma

görülebilir.

Bu süreç başladığında bataryanın içerisindeki reaksiyonları sıradan bir yangın söndürücüyle tamamen durdurmak kolay değildir. Alev görünmese bile hücrelerin içerisinde yüksek sıcaklık devam edebilir.

Elektrikli Araç Yolda Giderken Neden Yanabilir?

Yolda ilerleyen bir elektrikli aracın yanmasının tek bir nedeni yoktur. Olay çoğu zaman batarya hücresindeki iç kısa devre, daha önce oluşmuş fiziksel hasar, aracın altından alınan darbe veya başka bir elektrik arızasıyla bağlantılıdır.

Araç hareket halindeyken batarya yüksek miktarda güç verir. Hızlanma, yüksek hız, dik yokuş ve sıcak hava gibi koşullar bataryanın ve güç elektroniğinin daha fazla ısınmasına neden olabilir. Sağlam bir araçta soğutma sistemi ve BMS bu sıcaklığı güvenli sınırlar içerisinde tutar.

Ancak hücrelerden biri önceden hasar görmüşse, soğutma sistemi düzgün çalışmıyorsa veya içeride bir kısa devre başlamışsa sürüş sırasındaki yük sorunu görünür hale getirebilir.

Elektrikli aracın seyir halindeyken yanmasına yol açabilecek başlıca nedenler şunlardır:

• Batarya hücresindeki üretim kusuru
• Hücre içerisinde meydana gelen iç kısa devre
• Aracın altına çarpan taş veya metal parçası
• Yüksek hızda çukura veya kaldırıma vurma
• Önceden yaşanmış kazada bataryanın zarar görmesi
• Soğutma sistemindeki arıza
• Yüksek voltajlı kablolardaki hasar
• Batarya yönetim sisteminin arızayı zamanında engelleyememesi
• Başka bir araç parçasında başlayan yangının bataryaya ulaşması

Avrupa Komisyonu rehberi batarya yangınlarının temel nedenlerini termal, elektriksel ve mekanik zorlanma ile sel veya su hasarı olmak üzere dört ana grupta değerlendirmektedir.

Kaza Sonrasında Elektrikli Araç Neden Yanabilir?

Batarya paketleri aracın altında güçlü bir metal muhafaza içerisinde korunur. Buna rağmen yüksek hızlı ve ağır kazalarda batarya paketi ezilebilir, delinebilir veya hücreler arasında kısa devre oluşabilir.

Yangın kazanın hemen ardından başlayabileceği gibi bir süre gecikmeli olarak da ortaya çıkabilir. Hasar gören hücre önce yavaşça ısınabilir, ardından termal kaçak başlayabilir.

ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulunun incelediği yüksek hızlı kazalardaki üç batarya yangınının tamamında, ilk yangın söndürüldükten sonra bataryalar yeniden tutuşmuştur. Olaylardan birinde araç çekiciye yüklenirken tekrar duman çıkarmaya başlamıştır.

Bu nedenle kazadan sonra araç normal çalışıyor görünse bile şu durumlar ciddiye alınmalıdır:

• Aracın altının sert biçimde yere vurması
• Batarya muhafazasında ezilme veya delik
• Aracın ekranında yüksek voltaj ya da batarya uyarısı
• Kimyasal veya keskin bir koku
• Alt bölümden gelen tıslama ve çatlama sesleri
• Batarya seviyesinin beklenmedik biçimde hızla düşmesi
• Araç tabanında olağan dışı sıcaklık
• Duman veya buhar çıkışı

Kaza geçiren elektrikli araç, yüksek voltaj sistemi konusunda eğitimli bir serviste kontrol edilmeden kapalı garaja alınmamalı ve normal şekilde kullanılmaya devam edilmemelidir.

Aracın Altını Vurmak Bataryayı Yakar mı?

Her alt sürtmesi veya küçük darbe batarya yangınına neden olmaz. Elektrikli araç bataryaları taş, su, titreşim ve belirli darbelere karşı korunaklı muhafazalar içerisinde tasarlanır.

Ancak aracın yüksek hızla sert bir cisme çarpması, yoldaki metal bir parçanın batarya muhafazasını delmesi veya aracın altının ağır şekilde ezilmesi hücrelerde mekanik hasar oluşturabilir. Mekanik hasar elektrotların temas etmesine ve kısa devreye yol açabilir. Kısa devre sonucunda hücre hızla ısınarak termal kaçağa girebilir.

Aracın altı sert biçimde vurulduysa yalnızca dışarıdan gözle bakılması yeterli olmayabilir. Batarya muhafazasının, sızdırmazlığın, yalıtım değerlerinin ve hücrelerin servis ekipmanıyla kontrol edilmesi gerekir.

Üretim Hatası Elektrikli Araç Yangınına Neden Olabilir mi?

Evet. Çok az sayıda batarya hücresinde de olsa üretim sırasında meydana gelen metal parçacığı, ayırıcı kusuru, yanlış kaynak, hücre katmanlarının hizasızlığı veya yetersiz yalıtım iç kısa devreye neden olabilir.

Bu tür bir hata araç üretildikten hemen sonra ortaya çıkabileceği gibi aylar veya yıllar sonra da kendisini gösterebilir. Hücre tekrar tekrar şarj olup boşaldıkça küçük kusur zaman içerisinde büyüyebilir.

NHTSA, elektrikli araç bataryalarıyla bağlantılı araç ve bina yangınlarına neden olabilecek güvenlik kusurları hakkında incelemeler yürütmüş ve çeşitli geri çağırma süreçlerini denetlemiştir.

Araç sahiplerinin üretici tarafından yayımlanan geri çağırmaları ve yazılım güncellemelerini takip etmesi bu nedenle önemlidir. Bazı güncellemeler yalnızca menzil veya multimedya için değil, batarya hücrelerinin daha erken izlenmesi ve riskli şarj seviyelerinin sınırlandırılması için yayımlanabilir.

Elektrikli Araç Şarj Olurken Neden Yanabilir?

Elektrikli araç yangınlarının tamamı şarj sırasında meydana gelmez. Bir aracın şarjda olması da yangının mutlaka şarj cihazından kaynaklandığını göstermez.

Şarj sırasında sistem bataryaya enerji gönderdiği için batarya, kablo, soket ve elektrik tesisatındaki sorunlar daha belirgin hale gelebilir.

Şarj sırasında yangın riskini artırabilecek durumlar şunlardır:

• Hasarlı veya hatalı batarya hücresi
• Arızalı şarj cihazı
• Uygun olmayan elektrik tesisatı
• Topraklama eksikliği
• Gevşek veya aşınmış bağlantılar
• Hasarlı şarj kablosu
• Şarj soketinde su, kir veya oksitlenme
• Yetkisiz şekilde değiştirilmiş şarj sistemi
• Ev tipi uzatma kablosu veya çoklu priz kullanılması
• Aracın geri çağırma kapsamında bir bataryaya sahip olması
• Kazalı ya da su almış aracın şarja bağlanması

NHTSA, yüksek hızlı şarj dahil olmak üzere yüksek voltajlı batarya şarjındaki olası hata biçimlerini ayrı bir güvenlik araştırma alanı olarak değerlendirmektedir. Avrupa Komisyonu da kapalı otoparklardaki yangın güvenliğinde şarj altyapısının durumu ve güvenilirliğinin önemli olduğunu belirtmektedir.

Hızlı Şarj Bataryayı Yakar mı?

Üreticinin izin verdiği hızlı şarj gücünü kullanmak, sağlam bir araçta tek başına yangın nedeni değildir. Araç, batarya sıcaklığına ve şarj seviyesine göre alabileceği gücü kendisi sınırlar.

Batarya soğuk veya fazla sıcaksa şarj gücü düşürülebilir. Şarj seviyesi yükseldikçe bataryayı korumak amacıyla güç kademeli olarak azaltılır.

Ancak batarya hasarlıysa, sıcaklık sensörleri doğru çalışmıyorsa, şarj cihazında arıza varsa veya bağlantılar aşırı ısınıyorsa hızlı şarj mevcut sorunu ağırlaştırabilir.

Şarj sırasında:

• Yanık kokusu
• Şarj soketinde olağan dışı sıcaklık
• Kabloda erime
• Tekrarlayan şarj hatası
• Araçtan çatlama veya tıslama sesi
• Duman ya da buhar

fark edilirse şarja devam edilmemeli ve güvenli mesafeden profesyonel yardım istenmelidir.

Ev Prizinden Elektrikli Araç Şarj Etmek Güvenli mi?

Üreticinin sağladığı taşınabilir şarj cihazı uygun bir tesisatta kullanılabilir. Ancak eski, topraklamasız, gevşek bağlantılı veya uzun süre yüksek akım taşımaya uygun olmayan prizler risk oluşturabilir.

Normal bir ev prizi kısa süreli küçük cihazlar için sorunsuz çalışsa da bir elektrikli araç saatler boyunca yüksek güç çekebilir. Priz, kablo ve bağlantı noktalarında yüksek direnç varsa aşırı ısınma meydana gelebilir.

Evde düzenli şarj yapılacaksa:

• Elektrik tesisatı yetkili bir elektrikçi tarafından kontrol edilmeli
• Araca özel ve uygun korumaya sahip hat kullanılmalı
• Topraklama ölçümü yapılmalı
• Üretici tarafından onaylanan şarj ekipmanı tercih edilmeli
• Çoklu priz ve gelişigüzel uzatma kabloları kullanılmamalı
• Şarj kablosu ezilmiş veya yıpranmışsa kullanılmamalı
• Soket ve kablo bağlantıları kuru ve temiz tutulmalı
• Şarj noktası acil çıkışları kapatmamalıdır

Avrupa Komisyonu, kapalı otoparklarda doğru şarj altyapısı, erken algılama, açık kaçış yolları ve yangının araçlar arasında yayılmasını önleyecek yapıların birlikte değerlendirilmesini önermektedir.

Sıcak Hava Elektrikli Aracı Yakar mı?

Yaz sıcaklığı tek başına sağlam bir elektrikli aracın yanmasına neden olmamalıdır. Elektrikli araçlar sıcak ve soğuk hava koşullarında çalışacak şekilde tasarlanır ve batarya sıcaklığı aktif veya pasif soğutma sistemleriyle kontrol edilir.

Ancak çok sıcak hava:

• Batarya soğutma sisteminin daha yoğun çalışmasına
• Şarj hızının düşmesine
• Hücrelerin daha hızlı yaşlanmasına
• Mevcut bir hasarın daha erken ortaya çıkmasına

neden olabilir.

Batarya zaten hasarlıysa, soğutma sıvısı eksilmişse veya araç başka bir yangının ısısına maruz kalmışsa yüksek sıcaklık termal kaçak riskini artırabilir. Avrupa Komisyonu rehberi, bataryanın haricî bir yangın veya aşırı ısıya maruz kalmasını “termal zorlanma” olarak yangın nedenlerinden biri kabul etmektedir.

Aracı güneşte park etmek veya sıcak havada kullanmak, kendi başına elektrikli araç yangını yaşanacağı anlamına gelmez.

Yağmurda veya Araç Yıkarken Elektrikli Araç Yanabilir mi?

Normal yağmur, kar veya araç yıkama işlemi elektrikli otomobil için yangın nedeni değildir. Yüksek voltajlı bataryalar ve bağlantılar suya karşı korumalı sistemler içerisinde bulunur.

Elektrikli araçlar elektriksel güvenlik, su girişi ve çarpışma risklerine ilişkin uluslararası teknik düzenlemelere göre test edilir. UNECE’nin 100 numaralı düzenlemesi ve Elektrikli Araç Güvenliği Küresel Teknik Düzenlemesi, elektrik çarpması ile batarya kaynaklı yangın ve patlama risklerine yönelik gereklilikler içerir.

Asıl risk, aracın selde veya derin suda kalmasıdır. Özellikle tuzlu su batarya paketinin içerisine girerse hücreler arasında iletken bir yol oluşturabilir ve kısa devreye neden olabilir. Bu yangın araç sudan çıkarıldıktan veya çekiciye yüklendikten sonra gecikmeli olarak başlayabilir.

Sel veya deniz suyuna maruz kalan elektrikli araç:

• Çalıştırılmamalı
• Şarja bağlanmamalı
• Kapalı garaja alınmamalı
• Normal araç gibi çekilmemeli
• Yetkili ve eğitimli ekipler tarafından değerlendirilmelidir

Elektrikli Araçlar Benzinli Araçlardan Daha Fazla mı Yanıyor?

Mevcut veriler elektrikli araçların genel olarak daha fazla yandığını göstermiyor.

Fire and Rescue New South Wales tarafından farklı ülkelerin resmî yangın ve araç kayıtları kullanılarak yapılan incelemede, 2021–2023 döneminde elektrikli araçlarda yıllık yangın oranları 100 bin araçta yaklaşık 3 ile 25 arasında değişti. Benzinli ve dizel araçlarda ise oranlar 100 bin araçta 15,8 ile 58,2 arasında hesaplandı. Bazı bölgelerde içten yanmalı araç yangınlarının elektrikli araçlardan 10 kata kadar fazla olduğu görüldü.

Örneğin aynı incelemede:

Bölge ve dönem	Elektrikli araç yangını	Benzinli/dizel araç yangını
İngiltere 2022–2023	100 bin araçta 10,4	100 bin araçta 58,2
İsveç 2023	100 bin araçta 5,0	100 bin araçta 50,8
Güney Kore 2023	100 bin araçta 13,2	100 bin araçta 14,7
Yeni Güney Galler 2023	100 bin araçta 3,0	100 bin araçta 22,6

Bununla birlikte bu karşılaştırmalar kesin ve değişmez sonuçlar olarak görülmemelidir. Elektrikli araç filosu içten yanmalı araç filosundan daha gençtir. Ülkelerin yangın kayıt yöntemleri, araç kalitesi, iklimi, bakım koşulları ve şarj altyapısı birbirinden farklıdır. Aynı resmî inceleme de araç yaşı, bakım, şarj ekipmanı ve çevresel şartların sonuçları etkileyebileceğini vurgulamaktadır.

Türkiye için elektrikli ve içten yanmalı araç yangınlarını araç sayısına göre doğrudan karşılaştıran kapsamlı bir resmî ulusal istatistik henüz kamuoyunda yaygın biçimde bulunmadığından, başka ülkelerin oranlarını Türkiye’ye doğrudan uygulamak doğru olmaz.

Elektrikli Araç Yangınları Neden Daha Fazla Haber Oluyor?

Elektrikli otomobil yangınları yeni teknolojiyle bağlantılı olduğu için haber değeri taşır. Bataryadan çıkan yoğun duman, yönlü alevler ve uzun söndürme çalışmaları da görüntüleri daha dikkat çekici hale getirir.

İstanbul İtfaiyesi 2025 ve 2026 yıllarında kapalı otoparklarda veya açık alanlarda meydana gelen çeşitli elektrikli araç yangınlarını kamuoyuyla paylaşmıştır. Bununla birlikte tek tek olay haberleri, toplam araç sayısına göre yangın oranını göstermez.

Sosyal medyada aynı yangının farklı açılardan çekilmiş onlarca videosunun paylaşılması da olay sayısının gerçekte olduğundan daha yüksek algılanmasına yol açabilir.

Elektrikli Araç Yangını Neden Zor Söndürülür?

Batarya yangınının zor söndürülmesinin temel nedeni, yangının koruyucu metal paketin içerisindeki çok sayıda hücrede devam edebilmesidir.

Dışarıdaki alev söndürüldüğünde bataryanın içerisindeki hücreler hâlâ sıcak olabilir. Bir hücreden diğerine ısı aktarımı devam ederse alev yeniden ortaya çıkabilir.

Yangınla mücadelede temel amaç yalnızca görünen alevi söndürmek değil, batarya hücrelerini termal kaçak duracak kadar soğutmaktır.

NTSB, yüksek voltajlı batarya yangınlarında uzun süreli ve yüksek hacimli soğutma gerekebileceğini, alev kesildikten sonra bile sıcaklığın izlenmesinin önemli olduğunu belirtmektedir.

Yeni Güney Galler’deki sınırlı olay verilerinde elektrikli araç yangınlarının yönetimi ortalama 8,5 saat sürerken içten yanmalı araç yangınlarında ortalama süre 1,1 saat olarak kaydedilmiştir. Bu süre yalnızca aktif söndürmeyi değil soğutma, kontrol ve güvenli hale getirme işlemlerini de içerebilir ve bütün yangınlar için geçerli sabit bir süre değildir.

Elektrikli Araç Yangını Söndükten Sonra Yeniden Başlar mı?

Evet. Hasarlı hücrelerin içerisinde depolanmış enerji kaldığı için batarya tekrar tutuşabilir.

Yeniden tutuşma:

• Yangının söndürülmesinden birkaç dakika sonra
• Araç kaldırılırken
• Çekiciye yüklenirken
• Depolama alanına götürüldükten sonra
• Hasarlı hücrelerin ısısı yeniden yükseldiğinde

meydana gelebilir.

NTSB’nin incelediği olaylarda yeniden tutuşmanın duman, patlama benzeri ses, beyaz gaz, kıvılcım veya yeniden alev oluşmasıyla görülebildiği belirtilmiştir. Bazı üretici ve müdahale rehberleri riskin saatler sonra, hatta daha uzun sürede ortaya çıkabileceğini bildirmektedir.

Bu nedenle ağır kazalı veya yanmış elektrikli araçların diğer araçların ve yapıların hemen yanına bırakılmaması, uzman ekiplerce takip edilmesi gerekir.

Elektrikli Araç Yangınından Zehirli Gaz Çıkar mı?

Bütün araç yangınları zehirli ve sağlığa zararlı duman çıkarır. Plastik, döşeme, lastik, boya ve kablolar yandığında karbonmonoksit ve çeşitli organik bileşikler oluşabilir.

Lityum iyon batarya yangınlarında bunlara ek olarak hidrojen florür gibi tahriş edici ve zehirli gazlar çıkabilir. Yangının dumanı yalnızca solunum yoluyla değil, göz ve cilt açısından da risk oluşturabilir.

Bu nedenle elektrikli araç yangınında:

• Dumana yaklaşılmamalı
• Rüzgârın dumanı taşıdığı yönde durulmamalı
• Aracın içerisine eşya almak için geri dönülmemeli
• Duman solunduysa tıbbi değerlendirme istenmelidir

Bataryadan çıkan beyaz veya gri gazın zararsız su buharı olduğu düşünülmemelidir.

LFP Batarya mı, NMC Batarya mı Daha Güvenlidir?

Elektrikli araçlarda en yaygın iki batarya kimyası LFP ve NMC’dir.

LFP batarya

Lityum demir fosfat olarak bilinir. Genellikle:

• Daha yüksek termal kararlılığa
• Daha uzun çevrim ömrüne
• Daha düşük hammadde maliyetine
• Daha düşük enerji yoğunluğuna

sahiptir.

LFP hücreleri termal kaçak sırasında NMC hücrelerine kıyasla genellikle daha az ısı üretir ve tutuşmaya daha az eğilimlidir. Ancak LFP batarya “yanmaz” değildir. Termal kaçak sırasında yanıcı gaz çıkarabilir ve uygun koşullarda yangın meydana gelebilir.

NMC batarya

Nikel, manganez ve kobalt içerir. Genellikle daha yüksek enerji yoğunluğu sunduğu için aynı ağırlıkta daha uzun menzil sağlayabilir.

Yüksek enerji yoğunluğunun karşılığında, özellikle nikel oranı yüksek kimyalarda termal kararlılık LFP’ye göre daha düşük olabilir.

Ancak batarya güvenliği yalnızca hücre kimyasına bağlı değildir. Paket tasarımı, hücreler arasındaki yalıtım, soğutma sistemi, BMS yazılımı, darbe koruması ve üretim kalitesi de en az kimya kadar önemlidir.

Elektrikli Araç Yangını Başlamadan Önce Belirti Verir mi?

Bazı batarya arızaları aniden gelişebilir. Ancak birçok olaydan önce araç veya batarya olağan dışı belirtiler gösterebilir.

Dikkat edilmesi gereken işaretler şunlardır:

• Batarya veya yüksek voltaj sistemi uyarısı
• Şarjın sürekli kesilmesi
• Şarj soketinde aşırı ısınma
• Keskin, tatlımsı veya kimyasal koku
• Aracın altından duman ya da beyaz gaz çıkması
• Tıslama, çatlama veya patlama benzeri sesler
• Araç tabanında olağan dışı sıcaklık
• Beklenmedik güç kaybı
• Batarya seviyesinin hızla düşmesi
• Aracın kendiliğinden güvenli moda geçmesi

Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı, batarya bölgesinden duman ve ısı çıkmasını, hücrelerden gelen patlama benzeri sesleri ve gaz kokusunu tehlike belirtileri arasında göstermektedir.

Bu belirtilerden biri varsa aracı evin, binanın, diğer otomobillerin veya yanıcı maddelerin yanına götürmek yerine güvenli biçimde durdurup profesyonel yardım istemek gerekir.

Elektrikli Araç Hareket Halindeyken Duman Çıkarsa Ne Yapılmalı?

Araç hareket halindeyken batarya uyarısı, duman, ağır yanık kokusu veya patlama sesi fark edilirse öncelik araç değil insanların güvenliğidir.

Mümkünse:

1. Dörtlüleri yakarak güvenli bir noktada durun.
2. Aracı kapatın.
3. Bütün yolcuları hemen araçtan çıkarın.
4. Trafikten ve araçtan uzak, güvenli bir noktaya geçin.
5. Rüzgârın dumanı sizden uzağa taşıdığı tarafta durun.
6. 112’yi arayın.
7. Aracın elektrikli veya şarj edilebilir hibrit olduğunu özellikle söyleyin.
8. Kaza, alt darbesi, sel veya şarj olayı yaşanıp yaşanmadığını bildirin.
9. İtfaiye izin vermeden araca geri dönmeyin.

Türkiye’de araç yangınları dahil bütün acil durumlar ücretsiz olarak 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden bildirilebilir.

İngiltere’nin resmî elektrikli araç müdahale rehberi de batarya yangınında insanların araçtan uzaklaştırılmasını, güvenli mesafeye ve rüzgâr üstüne geçilmesini, müdahalenin itfaiyeye bırakılmasını önermektedir.

Elektrikli Araç Yangınına Yangın Tüpüyle Müdahale Edilir mi?

Araç içerisindeki küçük ve henüz bataryaya ulaşmamış bir yangın, eğitimli bir kişi tarafından uygun söndürücüyle kontrol altına alınabilir. Ancak yüksek voltajlı bataryadan duman, ısı veya alev çıkıyorsa sıradan yangın tüpü termal kaçağı durdurmak için yeterli değildir.

Batarya muhafazası açılmamalı, aracın altına girilmemeli, turuncu yüksek voltaj kablolarına dokunulmamalı ve bataryaya delici alet uygulanmamalıdır.

İtfaiye ekipleri bataryayı soğutmak için uzun süre ve yüksek hacimde su kullanabilir. Bu, eğitimli ekiplerin koruyucu donanımla ve araç modeline özel müdahale bilgileriyle gerçekleştirmesi gereken bir işlemdir. Araç sahibinin hortumla veya küçük söndürücüyle batarya yangınına yaklaşması güvenli değildir.

Elektrikli Aracın Bataryası Patlar mı?

Bataryadan çıkan yanıcı gazlar kapalı bir alanda birikir ve tutuşursa ani basınç artışı veya patlama benzeri olay meydana gelebilir.

Batarya hücrelerinde basınç yükseldiğinde gazların kontrollü şekilde dışarı çıkmasını sağlayan emniyet yapıları bulunabilir. Ancak çıkan gazların kapalı otopark gibi yetersiz havalandırılan bir yerde birikmesi risk oluşturur.

Avrupa Komisyonu rehberi elektrikli araç bataryalarında termal kaçak, yönlü alev, ani gaz tutuşması ve uygun kapalı koşullarda gaz bulutu patlaması ihtimalini özel tehlikeler arasında değerlendirmektedir.

Bu nedenle kapalı otoparklarda erken algılama, havalandırma, kaçış yolları ve yangının diğer araçlara yayılmasını engelleyecek tasarım önemlidir.

Elektrikli ve Hibrit Araç Yangını Aynı mı?

Tam elektrikli otomobilde yüksek voltajlı batarya ve elektrik motoru bulunur. Şarj edilebilir hibrit ve normal hibrit araçlarda ise yüksek voltajlı sistemin yanında benzin veya motorin deposu ile içten yanmalı motor da bulunur.

Bu nedenle hibrit araç yangınlarında:

• Yakıt yangını
• Batarya yangını
• Yüksek voltaj tehlikesi

aynı olayda birlikte bulunabilir.

Hibrit bir aracın bataryası tam elektrikli otomobil bataryasından daha küçük olabilir; ancak bu batarya yangını veya elektrik çarpması riskinin bulunmadığı anlamına gelmez.

Elektrikli bisiklet ve scooter yangınları da tam boy elektrikli otomobil yangınlarıyla aynı kategoride değerlendirilmemelidir. Küçük mobilite ürünlerinde kullanılan hücrelerin, şarj cihazlarının ve koruma sistemlerinin kalitesi çok farklı olabilir.

Elektrikli Araç Yangını Nasıl Önlenebilir?

Yangın riskini tamamen sıfırlamak mümkün değildir. Ancak doğru kullanım ve bakım riski önemli ölçüde azaltabilir.

Geri çağırmaları kontrol edin

Aracın şasi numarası üzerinden açık güvenlik kampanyası bulunup bulunmadığını üreticiden veya yetkili servisten kontrol edin.

Yazılım güncellemelerini geciktirmeyin

Batarya yönetim sistemi güncellemeleri hücre dengesini, sıcaklık sınırlarını ve arıza tespitini iyileştirebilir.

Alt darbelerini önemseyin

Aracın altı sert biçimde vurulduysa gözle görülür hasar olmasa bile batarya paketi kontrol ettirilmelidir.

Hasarlı kabloyla şarj etmeyin

Ezilmiş, kesilmiş, aşırı ısınmış veya fiş kısmı gevşemiş şarj kablosu kullanılmamalıdır.

Uygun olmayan uzatma kablosu kullanmayın

Şarj cihazı gelişigüzel çoklu prize veya ince uzatma kablosuna bağlanmamalıdır.

Şarj altyapısını kontrol ettirin

Ev tipi şarj noktası uygun kesitli kablo, koruma elemanları ve topraklamayla yetkili kişiler tarafından kurulmalıdır.

Uyarıları görmezden gelmeyin

Tekrarlayan batarya, şarj veya yüksek voltaj uyarıları yalnızca yazılım hatası kabul edilerek silinmemelidir.

Sel görmüş aracı kullanmayın

Özellikle tuzlu suya maruz kalan araç çalıştırılmamalı veya şarja bağlanmamalıdır.

Yetkisiz batarya onarımından kaçının

Batarya paketinin açılması, farklı özellikte hücre takılması veya koruyucu sistemlerin iptal edilmesi ciddi yangın riski oluşturabilir.

İkinci El Elektrikli Araç Alırken Yangın Riski Açısından Nelere Bakılmalı?

İkinci el elektrikli araçta yalnızca bataryanın kalan kapasitesine bakmak yeterli değildir.

Satın almadan önce şu kontroller yapılmalıdır:

• Aracın ağır kaza geçmişi
• Şasi ve taban hasarı
• Batarya muhafazasında ezik veya sürtme
• Sel ve su hasarı kaydı
• Bataryanın daha önce açılıp açılmadığı
• Yetkisiz hücre veya modül değişimi
• Açık geri çağırma kampanyaları
• Batarya sağlık raporu
• Hücre voltajları arasındaki dengesizlik
• Soğutma sistemi ve sıvı kaçakları
• Şarj soketindeki yanık ve aşınma izleri
• Orijinal şarj kablosunun durumu
• Yüksek voltaj yalıtım testi

Ekspertiz merkezinin yüksek voltajlı elektrikli araç sistemlerini ölçebilecek ekipmana ve eğitimli personele sahip olması önemlidir. Yalnızca kaporta ve mekanik kontrol yapan klasik ekspertiz, bataryanın iç durumunu değerlendiremeyebilir.

Elektrikli Araç Yangınları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Elektrikli araç durduk yere yanar mı?

Çok nadir durumlarda hücre içerisindeki üretim kusuru veya iç kısa devre dışarıdan belirgin bir olay olmadan yangın başlatabilir. Ancak çoğu yangında kaza, fiziksel hasar, dış yangın, elektrik arızası, sel veya şarj altyapısı gibi bir etken bulunur.

Elektrikli araçlar benzinli araçlardan daha mı tehlikeli?

Mevcut resmî veriler elektrikli araçların yangına daha sık karıştığını göstermemektedir. Birçok bölgede araç başına yangın oranı daha düşüktür. Fakat bataryanın dahil olduğu yangınların söndürülmesi ve sonrasında güvenli hale getirilmesi daha zordur.

Elektrikli araç şarj olurken başında beklemek gerekir mi?

Sürekli yanında beklemek gerekmez. Ancak uygun tesisat ve onaylı şarj cihazı kullanılmalı, kablo ve soket düzenli kontrol edilmelidir. İlk kez kullanılan veya sorun çıkardığı bilinen bir şarj sistemi gözetimsiz bırakılmamalıdır.

Aracı her gece şarj etmek yangın riskini artırır mı?

Uygun ekipmanla ve sağlam bir araçta düzenli şarj normal kullanımdır. Risk daha çok arızalı batarya, hasarlı kablo, uygun olmayan tesisat ve yetkisiz ekipmandan kaynaklanır.

Elektrikli araç yağmurda şarj edilir mi?

Araç ve şarj ekipmanı dış ortam kullanımına uygun şekilde tasarlanmışsa normal yağmurda şarj yapılabilir. Hasarlı kablo, açık bağlantı veya su altında kalan şarj noktası kullanılmamalıdır.

Elektrikli araç denize veya sele girerse yanar mı?

Her suya giren araç yanmaz. Ancak özellikle tuzlu su batarya içerisine ulaşırsa hücreler arasında kısa devre oluşturabilir. Yangın araç sudan çıkarıldıktan sonra gecikmeli olarak başlayabilir.

LFP batarya hiç yanmaz mı?

Hayır. LFP bataryalar genel olarak daha yüksek termal kararlılığa sahiptir ancak hasar, kısa devre veya aşırı ısınma durumunda yanıcı gaz çıkarabilir ve yangın meydana gelebilir.

Batarya yüzde 100 doluyken yangın daha mı şiddetli olur?

Yüksek şarj seviyesinde bataryada daha fazla enerji bulunur. Avrupa Komisyonu rehberi tam dolu bir hücrenin termal kaçak sırasında daha fazla ısı ve gaz oluşturabileceğini belirtmektedir. Bununla birlikte üreticinin izin verdiği yüzde 100 şarj normal kullanım sınırları içerisindedir ve sağlam bir araçta tek başına yangın nedeni değildir.

Elektrikli araç kapalı otoparka girebilir mi?

Elektrikli araçların kapalı otoparka girmesini genel olarak yasaklayan bilimsel bir sonuç bulunmamaktadır. Ancak otoparkın yangın algılama, havalandırma, kaçış yolu ve müdahale altyapısının uygun olması önemlidir. Avrupa Komisyonu, elektrikli araçların genel yangın riskinin içten yanmalı araçlardan yüksek görünmediğini ancak batarya yangınları için özel önlemler gerektiğini belirtmektedir.

Elektrikli araç yangını suyla söndürülür mü?

İtfaiye ekipleri bataryayı soğutmak için yüksek miktarda ve uzun süre su kullanabilir. Araç sahiplerinin yüksek voltajlı batarya yangınına yaklaşarak müdahale etmesi güvenli değildir.

Yangın söndükten sonra araca yaklaşılır mı?

Hayır. Batarya yeniden tutuşabilir ve yüksek voltajlı parçalar enerji taşımaya devam edebilir. İtfaiye veya uzman ekip güvenli olduğunu açıklamadan araca yaklaşılmamalıdır.

Sonuç: Elektrikli Araçlar Gerçekten Kolay mı Yanıyor?

Elektrikli araçların yollarda daha sık görülmesi ve yangın görüntülerinin sosyal medyada hızla yayılması, araçların sürekli yanıyormuş gibi algılanmasına neden olabilir.

Mevcut resmî veriler, elektrikli araçların benzinli ve dizel otomobillerden daha sık yandığını göstermiyor. Birçok ülkede araç başına elektrikli otomobil yangını oranı daha düşük bulunuyor. Ancak elektrikli araç filosunun daha genç olması ve ülkeler arasındaki kayıt farklılıkları nedeniyle verilerin zaman içinde güncellenmesi gerekiyor.

Elektrikli araç yangınlarını farklı kılan, olayın görülme sıklığından çok yüksek voltajlı bataryanın dahil olduğu yangının davranışıdır.

Batarya hücresinde termal kaçak başladığında:

• Yangın hücreden hücreye yayılabilir.
• Yönlü alevler ve yoğun gaz çıkabilir.
• Soğutma uzun sürebilir.
• Yangın söndükten sonra yeniden başlayabilir.
• Aracın taşınması ve depolanması özel önlem gerektirebilir.

Elektrikli aracın yolda giderken yanmasının arkasında çoğunlukla batarya hücresi kusuru, kaza veya alt darbesi, kısa devre, soğutma arızası, dış ısı veya daha önce oluşmuş gizli bir hasar bulunur. Her elektrikli araç yangınının bataryadan kaynaklanmadığı da unutulmamalıdır.

Araç sahipleri için en önemli önlemler; geri çağırmaları takip etmek, uygun şarj altyapısı kullanmak, batarya uyarılarını önemsemek, alt darbelerinden sonra aracı kontrol ettirmek ve sel görmüş aracı çalıştırmamaktır.

Duman, kimyasal koku, yüksek ısı veya bataryadan patlama sesleri fark edildiğinde aracı kurtarmaya çalışmak yerine yolcuları uzaklaştırmak ve 112’yi aramak gerekir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Elektrikli araçtaki yüksek voltaj sistemi ve batarya paketi yalnızca bu alanda eğitimli kişiler tarafından incelenmeli ve onarılmalıdır.