Nasıl Alınır, Kurulur ve Çalınırsa Ne Olur?

Bitcoin ve diğer kripto varlıkları uzun süre saklamak isteyenlerin karşısına çıkan en önemli kavramlardan biri soğuk cüzdandır. Kripto para borsalarında veya telefon uygulamalarında tutulan varlıkların çevrim içi saldırılara açık olabileceğini düşünen kullanıcılar, özel anahtarlarını internetten uzak tutmak için soğuk cüzdan kullanmayı tercih edebilir.

Ancak soğuk cüzdan kullanmak, kripto paraların fiziksel bir USB belleğin içine aktarılması anlamına gelmez. Kripto varlıklar blokzincir üzerinde kayıtlı kalır. Soğuk cüzdanın koruduğu şey, bu varlıkları başka bir adrese göndermeyi sağlayan özel anahtarlardır.

Bu nedenle cihazın kırılması, bozulması veya çalınması kripto paraların otomatik olarak kaybolduğu anlamına gelmez. Asıl belirleyici unsur, cüzdan kurulurken oluşturulan kurtarma kelimelerinin güvenli biçimde saklanıp saklanmadığıdır. Donanım cihazı kaybolsa bile kurtarma kelimeleri mevcutsa aynı cüzdana başka bir uyumlu cihazdan yeniden erişilebilir.

Soğuk Cüzdan Nedir?

Soğuk cüzdan, kripto varlıkların kontrolünü sağlayan özel anahtarları internet bağlantısı bulunmayan bir ortamda oluşturan ve saklayan sistemdir.

“Cüzdan” kelimesi fiziksel paraların saklandığı bir yer çağrışımı yapsa da kripto para cüzdanları paranın kendisini saklamaz. Cüzdanın temel görevi:

• Özel anahtarları korumak,
• Alım adresleri oluşturmak,
• Bakiye ve işlem geçmişini görüntülemek,
• Gönderim işlemlerini imzalamak,
• Kripto varlıkların sahibi olduğunuzu kanıtlamaktır.

Kripto varlıkların kayıtları blokzincirde bulunur. Cüzdan cihazı ise bu kayıtlar üzerinde işlem yapmanızı sağlayan anahtarı korur.

Soğuk cüzdanların temel avantajı, özel anahtarların internet bağlantılı telefon veya bilgisayardan ayrı tutulmasıdır. Böylece bilgisayarda zararlı yazılım bulunsa bile özel anahtarın doğrudan ele geçirilmesi zorlaştırılır.

Soğuk Cüzdan Fiziksel Bir Şey mi?

Soğuk cüzdanın en yaygın türü fiziksel bir elektronik cihaz olan donanım cüzdanıdır. Görünüş olarak USB belleğe, küçük bir telefona veya banka kartına benzeyen modeller bulunabilir.

Ancak “soğuk cüzdan” ifadesi yalnızca fiziksel donanım cihazlarını kapsamaz. Özel anahtarların internetten tamamen ayrı tutulduğu şu yöntemler de soğuk saklama sayılabilir:

• Donanım cüzdanları
• Kâğıt cüzdanlar
• İnternete bağlanmayan özel bilgisayarlar
• Hava boşluklu imzalama cihazları
• Çoklu imza sistemlerinde çevrim dışı tutulan anahtarlar

Günlük kullanıcılar açısından en kolay ve güvenli seçenek genellikle ekranı ve fiziksel onay düğmeleri bulunan bir donanım cüzdanıdır. Kâğıt cüzdanlar fiziksel olarak basit görünse de oluşturma, saklama ve harcama sırasında ciddi kullanıcı hatalarına yol açabilir.

Soğuk Cüzdan ile Sıcak Cüzdan Arasındaki Fark Nedir?

Sıcak cüzdanlar internete bağlı telefon, bilgisayar veya tarayıcı üzerinde çalışan yazılımlardır. Kullanımları daha hızlıdır ancak özel anahtarın bulunduğu sistem çevrim içi saldırılara daha fazla açıktır.

Özellik	Soğuk cüzdan	Sıcak cüzdan
Özel anahtar	Çevrim dışı saklanır	İnternet bağlantılı cihazda saklanabilir
Kullanım kolaylığı	Kurulum ve fiziksel cihaz gerekir	Telefon veya bilgisayardan hızlı erişim
Günlük işlemler	Daha yavaş olabilir	Daha pratiktir
Uzun süreli saklama	Daha uygundur	Büyük tutarlar için daha riskli olabilir
Fiziksel kayıp riski	Cihaz veya yedek kaybolabilir	Telefon veya bilgisayar kaybolabilir
Çevrim içi saldırılar	Daha dayanıklıdır	Daha fazla risk taşır
Kullanıcı sorumluluğu	Çok yüksektir	Uygulamaya göre değişir

Soğuk cüzdan, çevrim içi saldırı riskini azaltır ancak bütün riskleri ortadan kaldırmaz. Yanlış adrese para göndermek, sahte uygulama kullanmak, kurtarma kelimelerini paylaşmak veya zararlı bir işlemi cihaz ekranından onaylamak yine varlıkların kaybedilmesine neden olabilir.

Soğuk Cüzdanın Amacı Nedir?

Soğuk cüzdanın temel amacı, kripto varlıklar üzerindeki kontrolü bir borsa veya başka bir hizmet sağlayıcı yerine doğrudan kullanıcıya vermektir.

Kripto para borsasında tutulan varlıkların özel anahtarı çoğu zaman borsa tarafından yönetilir. Borsanın saldırıya uğraması, para çekme işlemlerini durdurması, hesap erişimini kısıtlaması veya faaliyetini sonlandırması durumunda kullanıcı sorun yaşayabilir.

Kişisel soğuk cüzdanda ise özel anahtar kullanıcı tarafından kontrol edilir. Bu sisteme “kişisel saklama” veya “self-custody” adı verilir.

Soğuk cüzdanın başlıca amaçları şunlardır:

• Özel anahtarları internet saldırılarından uzak tutmak
• Borsa kaynaklı saklama riskini azaltmak
• Uzun vadeli kripto varlıkları korumak
• İşlemleri fiziksel cihaz ekranından doğrulamak
• Varlıkların kontrolünü doğrudan kullanıcıya vermek
• Telefon veya bilgisayardaki zararlı yazılımlara karşı ek koruma sağlamak

Ancak kişisel saklamada banka, borsa veya müşteri hizmetleri kullanıcı adına şifre sıfırlayamaz. Güvenlik kadar sorumluluk da tamamen kullanıcıya geçer.

Kripto Paralar Soğuk Cüzdan Cihazının İçinde mi Durur?

Hayır. Bitcoin, Ethereum ve diğer kripto varlıklar cihazın içinde dosya olarak saklanmaz.

Kripto varlıklar blokzincir üzerindeki adreslerde kayıtlıdır. Donanım cüzdanının içinde saklanan temel bilgi, varlıkları gönderebilmek için gereken özel anahtardır.

Bu nedenle:

• Cihazın ekranı bozulabilir.
• USB bağlantısı çalışmayabilir.
• Cihaz suya düşebilir.
• Bataryası bitebilir.
• Cihaz tamamen kaybolabilir.

Kurtarma kelimeleri güvenliyse başka bir uyumlu cihaz üzerinden aynı özel anahtarlar yeniden oluşturularak varlıklara erişilebilir.

Soğuk Cüzdan Nereden Alınır?

Soğuk cüzdan mümkünse doğrudan üreticinin resmî internet sitesinden veya üreticinin resmî olarak listelediği yetkili satıcılardan alınmalıdır.

Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren herhangi bir satıcının “yetkili satıcı” ifadesini kullanması tek başına yeterli değildir. Satıcının üreticinin kendi yetkili satıcı sayfasında yer alıp almadığı kontrol edilmelidir.

Satın alma sırasında şu sıralama tercih edilebilir:

1. Üreticinin resmî mağazası
2. Üreticinin resmî yetkili satıcı listesinde yer alan mağaza
3. Güvenilir ve faturalı teknoloji mağazası
4. Üretici tarafından gerçekliği kontrol edilebilen ürün

İkinci el donanım cüzdanı satın almak tavsiye edilmez. Daha önce açılmış, kurulmuş veya üzerinde kurtarma kelimeleri bulunan bir cihaz kesinlikle kullanılmamalıdır.

Ledger, cihazın yalnızca dış görünüşüne veya kutu bandına güvenmenin yeterli olmadığını, ürünün gerçekliğinin resmî uygulama üzerinden kontrol edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Trezor da resmî mağaza veya yetkili satıcıdan satın alınmasını ve kurcalanma işaretleri bulunan cihazların kullanılmamasını önermektedir.

Kutudan Hazır Kurtarma Kelimeleri Çıkarsa Ne Yapılmalı?

Yeni bir soğuk cüzdanın kurtarma kelimeleri cihaz ilk kez kurulurken cihaz tarafından oluşturulmalıdır.

Kutunun içinden üzerinde 12 veya 24 kelime yazılı bir kart çıkarsa, cihaz açıldığında hazır hesap görünürse veya satıcı size kurtarma kelimelerini mesajla gönderirse cihaz kullanılmamalıdır.

Bu yöntem bilinen bir dolandırıcılık türüdür. Dolandırıcı önceden oluşturduğu cüzdanın kurtarma kelimelerini kullanıcıya verir. Kullanıcı hesaba para yatırdığında dolandırıcı aynı kelimelerle cüzdana erişerek bütün varlıkları çekebilir. Ledger, önceden hazırlanmış kurtarma kelimeleri bulunan cihazları açıkça dolandırıcılık işareti olarak tanımlamaktadır.

Doğru kurulumda:

• Cihaz yeni olduğunu belirtir.
• Kurtarma kelimeleri cihaz tarafından oluşturulur.
• Kelimeler yalnızca cihaz ekranında gösterilir.
• Kelimeler bilgisayar veya telefon ekranında gösterilmez.
• Kelimeler satıcı, üretici veya destek görevlisi tarafından bilinmez.

Soğuk Cüzdan Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Soğuk cüzdan seçerken yalnızca fiyatına veya görünüşüne bakılmamalıdır.

Desteklenen kripto varlıklar

Her cihaz bütün coin ve tokenleri desteklemez. Ayrıca cihaz bir varlığı desteklese bile kullandığınız ağ veya cüzdan uygulaması desteklenmeyebilir.

Satın almadan önce saklayacağınız varlıkların:

• Coin adı,
• Token standardı,
• Kullanıldığı blokzincir ağı,
• Cihazın resmî uygulamasında desteklenip desteklenmediği

kontrol edilmelidir.

Cihaz ekranı

Gönderim adresi, tutar ve ağ ücreti cihazın kendi güvenilir ekranında görüntülenebilmelidir. Telefon veya bilgisayar ekranındaki bilgiler zararlı yazılım tarafından değiştirilebilir.

Kurtarma yöntemi

Cihazın 12, 20 veya 24 kelimelik standart kurtarma yedeği kullanıp kullanmadığı kontrol edilmelidir. Standart bir yedek, cihaz bozulduğunda uyumlu başka bir cüzdanda kurtarma yapmayı kolaylaştırabilir.

Telefon ve bilgisayar uyumluluğu

Bazı modeller yalnızca kabloyla bilgisayara, bazıları Bluetooth veya NFC ile telefona bağlanabilir. Kullanacağınız işletim sistemiyle uyumluluk kontrol edilmelidir.

Güvenlik güncellemeleri

Üreticinin düzenli yazılım ve donanım yazılımı güncellemesi yayımlaması önemlidir.

Fiziksel kullanım

Cihazın ekran büyüklüğü, tuşları, dokunmatik ekranı, bağlantı türü ve taşınabilirliği kullanım kolaylığını etkileyebilir.

Soğuk Cüzdan Nasıl Kurulur?

Markalara göre ekranlar değişse de temel kurulum süreci benzerdir.

1. Resmî uygulamayı indirin

Cihazın yönetim uygulaması yalnızca üreticinin resmî internet sitesi veya resmî mobil uygulama mağazası üzerinden indirilmelidir.

Arama motoru reklamlarından, e-posta bağlantılarından veya mesajla gönderilen kurulum dosyalarından uygulama indirilmemelidir.

2. Cihazın gerçekliğini kontrol edin

Üreticinin sunduğu doğrulama veya gerçeklik kontrolü varsa çalıştırılmalıdır. Yalnızca kutunun kapalı görünmesine güvenilmemelidir.

3. Yeni cüzdan oluşturun

Cihaz daha önce kurulmamış olmalıdır. Kurulum sırasında “yeni cüzdan oluştur” seçeneği seçilir.

4. PIN belirleyin

PIN, fiziksel cihazın açılmasını ve işlem onaylamasını engelleyen ilk güvenlik katmanıdır.

Doğum tarihi, 1234, 0000 veya telefon numarasının son rakamları gibi kolay tahmin edilen PIN’ler kullanılmamalıdır.

5. Kurtarma kelimelerini yazın

Cihaz modele göre 12, 20 veya 24 kelime gösterebilir. Bu kelimeler doğru sırayla fiziksel bir karta yazılmalıdır.

Kelimeler:

• Fotoğraflanmamalı,
• Ekran görüntüsü alınmamalı,
• Telefona yazılmamalı,
• E-postayla gönderilmemeli,
• Bulut depolamaya yüklenmemeli,
• Mesajlaşma uygulamasında saklanmamalı,
• Bilgisayarda metin dosyası olarak tutulmamalıdır.

6. Kurtarma yedeğini doğrulayın

Cihaz bazı kelimeleri yeniden sorarak doğru yazıp yazmadığınızı kontrol eder. Bu aşama atlanmamalıdır.

7. Gerekli hesapları ekleyin

Bitcoin, Ethereum veya desteklenen diğer varlıklar için cihazın uygulamasından hesaplar oluşturulur.

8. Küçük bir test transferi yapın

Borsadan veya başka bir cüzdandan önce küçük bir miktar gönderilmelidir. İşlem doğru şekilde ulaştıktan sonra ana tutar aktarılabilir. Trezor’un resmî rehberi de yeni transferlerde küçük bir test işlemi yapılmasını önermektedir.

Kurtarma Kelimeleri Nedir?

Kurtarma kelimeleri; kurtarma ifadesi, seed phrase, recovery phrase veya wallet backup olarak da adlandırılır.

Bu kelimeler cüzdandaki bütün özel anahtarların yeniden oluşturulmasını sağlayan ana yedektir. Bir kişi kurtarma kelimelerini doğru sırasıyla ele geçirirse fiziksel cihaz, PIN veya parmak izi olmadan cüzdana başka bir cihazdan erişebilir.

Bu nedenle kurtarma kelimeleri, cihazın kendisinden daha önemlidir.

Örneğin cihazınız kilitli bir kasada olsa bile kurtarma kelimelerini telefonda fotoğraf olarak sakladıysanız, telefon hesabınıza erişen bir saldırgan kripto varlıkları çalabilir.

Kurtarma kelimeleri hiçbir koşulda şu kişilerle paylaşılmamalıdır:

• Cüzdan üreticisinin destek görevlisi
• Kripto para borsası çalışanı
• Polis veya banka görevlisi olduğunu söyleyen kişi
• Teknik servis
• Sosyal medya yöneticisi
• Yatırım danışmanı
• Telefonla arayan herhangi biri

Gerçek bir cüzdan üreticisi veya destek görevlisi kurtarma kelimelerinizin tamamını istemez. Trezor ve Ledger, destek görevlisi gibi davranarak kurtarma kelimelerini isteyen mesajların dolandırıcılık olduğunu açıkça belirtmektedir.

PIN, Kurtarma Kelimeleri ve Passphrase Aynı Şey mi?

Hayır. Soğuk cüzdanlarda üç farklı güvenlik bilgisi bulunabilir.

PIN

Fiziksel cihazın kilidini açar. ATM kartı şifresine benzer.

PIN unutulursa cihaz sıfırlanabilir ve kurtarma kelimeleriyle yeniden kurulabilir.

Kurtarma kelimeleri

Cüzdanın asıl yedeğidir. Cihaz kaybolduğunda, bozulduğunda veya sıfırlandığında varlıklara tekrar erişim sağlar.

Kurtarma kelimelerini bilen kişi cüzdanın sahibi gibi işlem yapabilir.

Passphrase

Bazı cihazlarda kurtarma kelimelerine eklenen isteğe bağlı gelişmiş bir paroladır. Bazen yanlış biçimde “25’inci kelime” olarak adlandırılır.

Passphrase kullanıldıysa cüzdanı açmak için hem kurtarma kelimeleri hem de passphrase gerekir. Passphrase’in tek harfinin yanlış yazılması bile farklı ve genellikle boş bir cüzdan açar.

Passphrase kurtarılamaz, değiştirilemez veya üretici tarafından sıfırlanamaz. Unutulursa ilgili cüzdandaki varlıklara erişim kalıcı olarak kaybedilebilir. Bu nedenle yeni başlayanların sistemi tam olarak anlamadan passphrase kullanması risklidir.

Soğuk Cüzdana Kripto Para Nasıl Gönderilir?

Kripto para borsasındaki varlıkları soğuk cüzdana aktarma işlemi şu şekilde yapılır:

1. Soğuk cüzdan cihazını resmî uygulamasına bağlayın.
2. Göndereceğiniz varlığın hesabını seçin.
3. “Al” veya “Receive” bölümünü açın.
4. Cüzdan uygulamasının oluşturduğu adresi görüntüleyin.
5. Adresi mutlaka fiziksel cihaz ekranında doğrulayın.
6. Borsanın para çekme bölümünü açın.
7. Aynı kripto varlığı ve aynı blokzincir ağını seçin.
8. Cihazda doğruladığınız adresi borsaya yapıştırın.
9. Adresin ilk ve son karakterlerini cihaz ekranıyla yeniden karşılaştırın.
10. İlk olarak küçük bir test tutarı gönderin.
11. Test ulaşınca kalan tutarı aktarın.

Bilgisayar veya telefondaki zararlı yazılımlar, kopyaladığınız adresi saldırgana ait başka bir adresle değiştirebilir. Bu nedenle adresin yalnızca uygulamada değil, donanım cüzdanının kendi ekranında doğrulanması gerekir.

Doğru Ağ Seçmek Neden Önemlidir?

Kripto transferlerinde yalnızca coin veya token adının aynı olması yeterli değildir. Gönderim ve alım tarafında kullanılan blokzincir ağının da uyumlu olması gerekir.

Bir borsa aynı varlığı birden fazla ağ üzerinden çekmeye izin verebilir. Soğuk cüzdandaki hesabın desteklemediği veya farklı bir ağ seçilirse varlıklara erişmek çok zorlaşabilir ya da tamamen mümkün olmayabilir.

Transferden önce:

• Coin veya token adı,
• Gönderim ağı,
• Alıcı adresinin ağı,
• Memo veya destination tag gerekip gerekmediği,
• Minimum çekim miktarı,
• Borsa çekim ücreti

kontrol edilmelidir.

Trezor, borsadan çekim sırasında gönderen ve alıcı hesabın aynı ağı kullanması gerektiğini, yanlış ağ seçiminin varlık kaybına yol açabileceğini belirtmektedir.

Soğuk Cüzdan İnternete Bağlanmadan Para Alabilir mi?

Evet. Soğuk cüzdan cihazının bağlı veya açık olması para almak için gerekli değildir.

Doğru alım adresini daha önce oluşturup doğruladıysanız bu adrese cihaz kapalıyken bile kripto para gönderilebilir. İşlem blokzincire kaydedilir.

Daha sonra cihazı uygulamaya bağladığınızda güncel bakiye görüntülenir. Trezor’un resmî belgelerinde de cüzdanın bağlı olmasa bile adreslerin ödeme almaya devam edebileceği belirtilmektedir.

Soğuk Cüzdandan Başka Bir Yere Para Nasıl Gönderilir?

Gönderim sırasında cihaz telefon veya bilgisayardaki resmî uygulamaya bağlanır.

Temel işlem şöyledir:

1. Gönderilecek kripto hesabını seçin.
2. Alıcının adresini girin veya QR kodunu okutun.
3. Gönderilecek miktarı yazın.
4. Ağ ücretini kontrol edin.
5. Uygulamadaki bilgileri inceleyin.
6. Adresi, tutarı ve ücreti fiziksel cihaz ekranından doğrulayın.
7. Bilgiler doğruysa cihaz üzerindeki düğmeyle işlemi onaylayın.
8. Cihaz işlemi özel anahtarla imzalar.
9. İmzalanmış işlem uygulama üzerinden blokzincir ağına gönderilir.

Özel anahtar internet bağlantılı bilgisayara aktarılmaz. Donanım cihazı işlemi kendi güvenli ortamında imzalar ve yalnızca imzalanmış işlem dışarı çıkar.

Soğuk Cüzdan Kullanırken İşlem Ücreti Ödenir mi?

Soğuk cüzdan kullanmak blokzincir işlem ücretlerini ortadan kaldırmaz.

Gönderim sırasında Bitcoin madencilerine, Ethereum doğrulayıcılarına veya kullanılan ağın işlem doğrulayıcılarına ağ ücreti ödenebilir. Bu ücret cüzdan üreticisine değil, işlemi gerçekleştiren blokzincir ağına gider.

Borsadan soğuk cüzdana para gönderirken borsa ayrıca çekim ücreti uygulayabilir. Ücretler kullanılan ağın yoğunluğuna, varlığa ve borsanın tarifesine göre değişebilir.

Soğuk Cüzdan Çalınırsa Ne Olur?

Fiziksel cihazın çalınması kripto varlıkların anında çalındığı anlamına gelmez.

Cihaz PIN ile korunuyorsa saldırganın cihazı açabilmesi için PIN’i bilmesi gerekir. Birçok cihazda art arda yanlış PIN girilmesi bekleme süresini artırır veya cihazı otomatik olarak sıfırlar.

Örneğin güncel Ledger cihazları üç yanlış PIN girişinden sonra sıfırlanabilir. Bazı Trezor Safe modellerinde ise yanlış deneme sınırına ulaşıldığında cihazdaki veriler silinir. Uygulama modele göre değiştiği için cihazın resmî belgeleri kontrol edilmelidir.

Cihazınız çalınırsa şu adımlar izlenmelidir:

1. Güvenilir yeni bir donanım cüzdanı edinin.
2. Mevcut kurtarma kelimeleriyle eski cüzdanı geri yükleyin.
3. Varlıklara erişiminizi kontrol edin.
4. Hırsızın PIN’i öğrenmiş olabileceğinden şüpheleniyorsanız yeni kurtarma kelimeleriyle tamamen yeni bir cüzdan oluşturun.
5. Bütün varlıkları yeni cüzdan adreslerine aktarın.
6. Eski cüzdanı artık kullanmayın.

Kurtarma kelimeleri sizdeyse cihaz kaybolsa veya çalınsa bile başka bir cihaz üzerinden hesaplara erişebilirsiniz.

Cihazla Birlikte Kurtarma Kelimeleri de Çalınırsa Ne Olur?

En tehlikeli durum budur.

Cihazı ve kurtarma kelimelerini aynı çantada, kasada veya çekmecede saklamak doğru değildir. Hırsız kurtarma kelimelerini ele geçirirse PIN’i bilmesine veya fiziksel cihazı kullanmasına gerek kalmadan başka bir cüzdanda hesapları geri yükleyebilir.

Kurtarma kelimelerinin çalındığını düşünüyorsanız:

1. Güvenli bir cihaz üzerinden yeni bir cüzdan oluşturun.
2. Yeni kurtarma kelimelerini eski kelimelerden tamamen ayrı oluşturun.
3. Eski cüzdandaki bütün varlıkları yeni adreslere aktarın.
4. Küçük bakiyeleri ve farklı ağlardaki tokenleri unutmayın.
5. Eski kurtarma kelimelerini tekrar kullanmayın.

Bu işlem mümkün olduğunca hızlı yapılmalıdır. Blokzincir işlemleri geri döndürülemediği için saldırgan önce davranırsa müşteri hizmetleri veya banka transferi iptal edemez.

PIN Şifresi Unutulursa Ne Olur?

PIN unutulursa ancak kurtarma kelimeleri mevcutsa varlıklar kaybolmaz.

Cihaz modele göre belirli sayıda yanlış girişten sonra sıfırlanabilir veya kullanıcı cihazı fabrika ayarlarına döndürebilir. Daha sonra:

1. “Mevcut cüzdanı kurtar” seçeneği seçilir.
2. Kurtarma kelimeleri cihaz üzerinden girilir.
3. Cüzdan yeniden oluşturulur.
4. Yeni PIN belirlenir.

Trezor’un resmî kurtarma rehberi, PIN unutulduğunda cihazın silinerek kurtarma kelimeleriyle yeniden kurulabileceğini belirtmektedir. Ledger cihazlarında da unutulan PIN sonrasında kurtarma kelimeleriyle hesaplar yeniden oluşturulabilir.

Kurtarma Kelimeleri Unutulursa Ne Olur?

Kurtarma kelimelerini kaybettiyseniz durum cihazın hâlâ çalışıp çalışmadığına göre değişir.

Cihaz çalışıyor ve PIN’i biliyorsanız

Varlıklarınıza hâlâ erişebilirsiniz. Ancak cihaz bozulursa yedeğiniz olmayacağı için ciddi risk altındasınızdır.

Yapılması gereken:

1. Yeni bir cüzdan oluşturun.
2. Yeni kurtarma kelimelerini güvenli biçimde kaydedin.
3. Eski cüzdandaki bütün varlıkları yeni cüzdana aktarın.
4. Transferlerin tamamlandığını kontrol edin.
5. Eski cüzdanı kullanmayı bırakın.

Kurtarma kelimelerini kaybetmiş ancak cihazına erişimi devam eden kullanıcıların varlıkları yeni kurtarma kelimeleri bulunan bir cüzdana taşıması önerilmektedir.

Cihaz kayıp veya bozuk, kurtarma kelimeleri de yoksa

Normal kişisel saklama sisteminde cüzdanın geri getirilmesi mümkün değildir.

Blokzincir şirketinde şifre sıfırlayacak bir müşteri temsilcisi bulunmaz. Üretici de özel anahtarları bilmediği için cüzdanı açamaz.

Cihaz, PIN ve kurtarma kelimelerinin tamamı kaybedilmişse kripto varlıklara erişim kalıcı olarak kaybolabilir.

Passphrase Unutulursa Ne Olur?

Passphrase kullanılmışsa yalnızca kurtarma kelimeleri yeterli değildir. Aynı cüzdanın açılması için passphrase’in harf, rakam, boşluk ve büyük-küçük harfleriyle tamamen aynı girilmesi gerekir.

Yanlış passphrase girildiğinde sistem çoğu zaman “şifre yanlış” uyarısı vermez. Bunun yerine farklı ve boş bir cüzdan açılır.

Passphrase:

• Üretici tarafından görülemez,
• Sıfırlanamaz,
• Kurtarılamaz,
• Kurtarma kelimelerinden bulunamaz.

Passphrase unutulursa ilgili gizli cüzdandaki varlıklar kalıcı olarak erişilemez hale gelebilir.

Soğuk Cüzdan Bozulursa Ne Olur?

Donanım cüzdanları elektronik cihazdır ve zaman içerisinde bozulabilir.

Şu sorunlar yaşanabilir:

• Ekranın çalışmaması
• Tuşların bozulması
• USB bağlantısının kesilmesi
• Batarya sorunu
• Cihazın suya düşmesi
• Yazılım güncellemesinde hata
• Cihazın fiziksel olarak kırılması
• Uzun süre kullanılmadığı için çalışmaması

Kurtarma kelimeleri mevcutsa bozuk cihazın onarılması zorunlu değildir. Yeni bir uyumlu cihaz alınarak mevcut cüzdan kurtarma kelimeleriyle geri yüklenebilir.

Kripto paralar cihazın içinde bulunmadığı için cihazın fiziksel arızası tek başına varlıkları yok etmez.

Cihaz Bozulur ve Kurtarma Kelimeleri de Kaybolursa Ne Olur?

Cihaz tamamen çalışmıyorsa ve kurtarma kelimeleri yoksa cüzdanı geri getirme ihtimali çok düşüktür.

Cihazın içerisindeki özel anahtarı teknik servis, bilgisayarcı veya yazılım şirketi normal yöntemlerle çıkaramaz. Zaten donanım cüzdanlarının amacı özel anahtarın cihaz dışına çıkarılmasını engellemektir.

Bu nedenle soğuk cüzdan güvenliğinin merkezinde cihaz değil, doğru saklanmış kurtarma yedeği bulunur.

Kurtarma Kelimeleri Nasıl Saklanmalı?

Kurtarma kelimelerinin yalnızca bir kâğıda yazılıp masada bırakılması güvenli değildir. Yangın, su baskını, hırsızlık, temizlik sırasında atılma veya mürekkebin silinmesi gibi riskler bulunur.

Daha güvenli bir saklama planı şu şekilde olabilir:

• Kelimeleri doğru sırayla ve okunaklı biçimde yazın.
• Fotoğrafını çekmeyin.
• İnternet bağlantılı hiçbir cihaza girmeyin.
• Ana cihazla aynı yerde tutmayın.
• Yangın ve su riskini değerlendirin.
• Kilitli ve yalnızca sizin erişebildiğiniz yerde saklayın.
• Büyük tutarlarda yangına dayanıklı metal yedek seçeneklerini değerlendirin.
• Miras durumunda güvenilir kişinin erişebileceği bir plan hazırlayın.
• Yedeğin okunabilirliğini belirli aralıklarla fiziksel olarak kontrol edin.

Birden fazla kopya farklı güvenli yerlerde saklanabilir. Ancak kopya sayısı arttıkça yetkisiz erişim ihtimalinin de arttığı unutulmamalıdır.

Kurtarma Kelimeleri Banka Kasasında Saklanabilir mi?

Banka kasası fiziksel hırsızlık ve ev yangını riskini azaltabilir. Ancak tek kopyanın yalnızca banka kasasında tutulması da erişim, miras ve doğal afet açısından ayrı risk oluşturabilir.

Daha dengeli bir yöntemde:

• Ana yedek bir güvenli yerde,
• İkinci yedek başka bir fiziksel bölgede,
• Cihaz ise kurtarma yedeklerinden ayrı bir yerde

saklanabilir.

Kurtarma kelimelerinin tamamını korumasız biçimde noter belgesine, vasiyetnameye veya banka çalışanlarının görebileceği evraka yazmak doğru olmayabilir.

Soğuk Cüzdan Hacklenebilir mi?

Soğuk cüzdanlar internet bağlantılı cüzdanlara göre uzaktan saldırılara daha dayanıklıdır ancak “asla hacklenemez” değildir.

Riskler şu şekillerde ortaya çıkabilir:

• Sahte veya değiştirilmiş cihaz
• Zararlı donanım yazılımı
• Kullanıcının kurtarma kelimelerini sahte siteye yazması
• Zararlı akıllı sözleşme onayı
• Yanlış işlemin cihaz ekranından onaylanması
• Fiziksel saldırı
• Zayıf PIN
• Kurtarma kelimelerinin fotoğraflanması
• Sahte müşteri hizmetleri
• Adres değiştiren bilgisayar virüsü

Donanım cüzdanı özel anahtarı korur ancak kullanıcının yanlış bir işleme onay vermesini engelleyemeyebilir.

Gönderim yaparken fiziksel cihaz ekranında şu üç bilgi mutlaka kontrol edilmelidir:

• Alıcı adresi
• Gönderilecek tutar
• İşlem ücreti

Ledger ve Trezor, bilgisayar veya telefon ekranı yerine donanım cihazının güvenilir ekranındaki işlem bilgilerinin esas alınmasını önermektedir.

Soğuk Cüzdan Borsadan Daha Güvenli mi?

Büyük tutarların uzun süre saklanmasında doğru kurulmuş bir soğuk cüzdan çevrim içi borsa hesabına göre önemli güvenlik avantajları sağlayabilir.

Ancak güvenlik kullanıcının bilgi ve disiplinine bağlıdır.

Soğuk cüzdanın riskleri:

• Yedeği kaybetmek
• Yanlış adrese transfer
• Yanlış ağ seçmek
• Passphrase unutmak
• Dolandırıcıya kurtarma kelimelerini vermek
• Cihaz ekranını kontrol etmeden işlem onaylamak

Borsa hesabının riskleri:

• Borsanın saldırıya uğraması
• Hesabın dondurulması
• Para çekme işlemlerinin durdurulması
• Kimlik veya hesap ele geçirilmesi
• Borsanın iflası veya faaliyetini durdurması

Teknik bilgiye sahip olmayan ve kurtarma kelimelerini güvenli saklayamayacak bir kişinin bütün varlıklarını aniden soğuk cüzdana taşıması da risk oluşturabilir. Önce küçük tutarla deneme yapılması daha sağlıklı olur.

Soğuk Cüzdanın Dezavantajları Nelerdir?

Soğuk cüzdan güçlü bir güvenlik aracı olsa da kusursuz değildir.

Başlıca dezavantajları şunlardır:

• Cihaz için satın alma maliyeti
• Kurulum hatası yapma riski
• Kurtarma kelimelerini saklama sorumluluğu
• PIN ve passphrase’i unutma tehlikesi
• Yanlış ağ veya adrese transfer riski
• Günlük işlemlerde sıcak cüzdana göre daha yavaş olması
• Her coin ve ağı desteklememesi
• Cihazın bozulabilmesi
• Sahte ürün veya uygulama riski
• Müşteri hizmetlerinin kayıp anahtarı geri getirememesi

Kimler Soğuk Cüzdan Kullanmalı?

Soğuk cüzdan özellikle şu kişiler için değerlendirilebilir:

• Kripto varlıklarını uzun süre tutanlar
• Borsada büyük bakiye bırakmak istemeyenler
• Sık işlem yapmayan yatırımcılar
• Kişisel saklama sorumluluğunu anlayanlar
• Kurtarma kelimelerini güvenli saklayabilecek kişiler
• Birden fazla borsa veya uygulama riskinden uzaklaşmak isteyenler

Günlük olarak küçük miktarda alım satım yapan kullanıcılar sıcak cüzdanda veya borsada işlem bakiyesi bırakıp uzun vadeli varlıklarını ayrı bir soğuk cüzdanda tutabilir.

Soğuk Cüzdan Kullanırken Yapılmaması Gerekenler

• İkinci el veya kurulmuş cihaz satın almayın.
• Hazır verilen kurtarma kelimelerini kullanmayın.
• Kelimelerin fotoğrafını çekmeyin.
• Kurtarma kelimelerini telefona veya bilgisayara yazmayın.
• Destek görevlisi olduğunu söyleyen kişiye kelimeleri vermeyin.
• Yanlış ağı kullanmayın.
• Adresi yalnızca bilgisayar ekranından kontrol etmeyin.
• İlk transferde bütün bakiyeyi göndermeyin.
• Cihaz ve kurtarma yedeğini aynı yerde saklamayın.
• Anlamadan passphrase kullanmayın.
• Bilinmeyen akıllı sözleşmeleri onaylamayın.
• Sahte uygulama veya tarayıcı eklentisi yüklemeyin.
• Cihazın ekranındaki işlemi okumadan onay vermeyin.

Soğuk Cüzdan Hakkında Sık Sorulan Sorular

Soğuk cüzdan fiziksel midir?

En yaygın soğuk cüzdanlar fiziksel donanım cihazlarıdır. Ancak kâğıt cüzdan veya internete bağlanmayan bilgisayar gibi başka soğuk saklama yöntemleri de vardır.

Soğuk cüzdanın içinde para mı bulunur?

Hayır. Kripto varlıklar blokzincirde bulunur. Cihaz özel anahtarları korur.

Soğuk cüzdan kaybolursa param gider mi?

Kurtarma kelimeleriniz varsa yeni bir uyumlu cüzdandan erişimi geri kazanabilirsiniz.

Soğuk cüzdan çalınırsa hırsız parayı alabilir mi?

PIN bilinmiyorsa doğrudan erişim zorlaşır. Ancak kurtarma kelimeleri de çalındıysa hırsız başka bir cihazdan cüzdanı açabilir.

PIN unutulursa ne olur?

Cihaz sıfırlanarak kurtarma kelimeleriyle yeniden kurulabilir. Kurtarma kelimeleri yoksa cihazın sıfırlanması erişimin kaybedilmesine yol açabilir.

Kurtarma kelimeleri unutulursa ne olur?

Cihaz ve PIN hâlâ çalışıyorsa varlıklar yeni cüzdana taşınmalıdır. Cihaz erişimi de yoksa varlıkların kurtarılması mümkün olmayabilir.

Passphrase unutulursa ne olur?

Passphrase kurtarılamaz. Doğru passphrase olmadan o passphrase’e bağlı cüzdana erişilemez.

Cihaz bozulursa para kaybolur mu?

Kurtarma kelimeleri mevcutsa kaybolmaz. Yeni bir cihazdan cüzdan geri yüklenebilir.

Soğuk cüzdan internete bağlanır mı?

Donanım cihazı işlem yapmak için telefon veya bilgisayar uygulamasıyla iletişim kurabilir ancak özel anahtar cihazın güvenli alanında çevrim dışı tutulur.

Cihaz kapalıyken kripto para gönderilebilir mi?

Cihaza para alınabilir. Gönderim işlemini imzalamak için ise genellikle cihazın açılması ve onay verilmesi gerekir.

Soğuk cüzdana para gönderirken vergi veya özel ücret var mı?

Cüzdan üreticisine saklama ücreti ödenmez. Ancak borsa çekim ücreti ve blokzincir ağ ücreti oluşabilir. Vergi konusu ülkenin güncel mevzuatına ve yapılan işlemin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Soğuk cüzdan tamamen güvenli midir?

Hayır. Çevrim içi saldırı riskini önemli ölçüde azaltabilir ancak kullanıcı hatası, kurtarma kelimelerinin çalınması, yanlış transfer ve sahte cihaz gibi riskleri ortadan kaldırmaz.

Soğuk Cüzdan Kullanmak Mantıklı mı?

Soğuk cüzdan, kripto varlıkların özel anahtarlarını internetten uzak tutarak uzun vadeli saklama güvenliğini artıran bir sistemdir. En yaygın türü, ekranı ve fiziksel işlem onayı bulunan donanım cüzdanıdır.

Kripto paralar fiziksel cihazın içinde bulunmaz. Cihaz yalnızca blokzincirdeki varlıkları kontrol etmenizi sağlayan özel anahtarları korur. Bu nedenle cihazın bozulması, kırılması veya çalınması tek başına varlık kaybı anlamına gelmez.

Asıl güvenlik unsuru, kurulum sırasında oluşturulan 12, 20 veya 24 kelimelik kurtarma yedeğidir. Bu kelimeler mevcutsa cihaz yeni bir uyumlu donanım cüzdanında yeniden kurulabilir. Kelimeleri ele geçiren bir kişi ise fiziksel cihaz ve PIN olmadan varlıklara ulaşabilir.

Soğuk cüzdan kullanırken en önemli kurallar şunlardır:

• Cihazı resmî üreticiden veya yetkili satıcıdan almak,
• İkinci el ve önceden kurulmuş cihaz kullanmamak,
• Kurtarma kelimelerini hiçbir dijital ortama kaydetmemek,
• Cihaz ve kurtarma yedeğini ayrı yerlerde saklamak,
• Alım adresini cihaz ekranında doğrulamak,
• Doğru blokzincir ağını seçmek,
• İlk olarak küçük bir test transferi yapmak,
• PIN, kurtarma kelimeleri ve passphrase arasındaki farkı bilmek.

Soğuk cüzdan, doğru kullanıldığında borsa veya internet bağlantılı cüzdan kaynaklı birçok riski azaltabilir. Fakat kişisel saklamada şifre sıfırlayan bir banka veya müşteri hizmetleri bulunmaz. Kontrol kullanıcıya geçtiği gibi bütün güvenlik sorumluluğu da kullanıcıya geçer.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım tavsiyesi değildir. Büyük tutarda transfer yapmadan önce cihaz üreticisinin resmî belgeleri ve kullanılacak blokzincir ağının şartları kontrol edilmelidir.