Ne Kadar Ödeme Yapılır?

Cebinizdeki Türk lirası banknot yanlışlıkla yırtıldığında, çamaşır makinesinde yıkandığında, yandığında veya bir bölümü kaybolduğunda paranın tamamen değersiz hale geldiğini düşünebilirsiniz. Ancak hasar gören her banknot kullanılamaz sayılmaz.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kurallarına göre yırtılmış, yanmış, yıkanmış, boyanmış, kirlenmiş veya bir bölümü eksilmiş Türk lirası banknotlar belirli şartlar altında yenisiyle değiştirilebilir. Ödenecek tutar, yırtığın uzunluğuna değil banknotun ne kadarının eksik olduğuna göre belirlenir.

Banknotun tamamı elinizdeyse veya eksik bölümü yüzde 50’den azsa paranın tam değeri ödenebilir. Banknotun tam yüzde 50’si eksikse ve kalan bölüm tek parçadan oluşuyorsa üzerinde yazan değerin yarısı ödenir. Banknotun yarısından fazlası kayıpsa herhangi bir ödeme yapılmaz.

Yırtılan Türk Lirasını Bankalar Alır mı?

Evet. Yırtılmış veya yıpranmış Türk lirası banknotların bankalar aracılığıyla değiştirilmesi mümkündür.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının resmî açıklamasına göre hasarlı banknotlar şu kurumlara götürülebilir:

• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubeleri
• Ziraat Bankası şubeleri
• Diğer banka şubeleri
• Özel finans kurumlarının şubeleri

Dolayısıyla elinizde yırtık 5, 10, 20, 50, 100 veya 200 Türk lirası varsa ilk olarak yakınınızdaki banka şubesine başvurabilirsiniz. Banknotun durumu uygun bulunursa yenisiyle değiştirilebilir.

Ancak banknotun büyük bölümü yanmışsa, güvenlik özellikleri belirlenemiyorsa veya kalan yüzey oranı konusunda tereddüt oluşuyorsa daha ayrıntılı inceleme gerekebilir. Böyle durumlarda banka sizi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yönlendirebilir veya banknotun incelenmek üzere gönderilmesini isteyebilir.

Yırtık Para Değişiminde Hangi Oranlar Uygulanır?

Yırtık para değişiminde en önemli konu banknotun yüzeyindeki eksiklik oranıdır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uyguladığı temel kurallar şöyledir:

Banknotun durumu	Ödenecek tutar
Banknot yırtılmış ancak bütün parçaları mevcut	Tam değeri
Banknot eskimiş, yıkanmış, boyanmış veya kirlenmiş ancak tam	Tam değeri
Eksik bölüm yüzde 50’den az	Tam değeri
Eksik bölüm tam yüzde 50 ve kalan kısım tek parça	Değerinin yarısı
Eksik bölüm yüzde 50’den fazla	Ödeme yapılmaz

Bu kurallarda dikkat edilmesi gereken nokta, banknotun kaç yerinden yırtıldığı değil, toplam yüzeyinin ne kadarının mevcut olduğudur.

Banknotun Yüzde 50’si Yırtılırsa Ne Olur?

“Paranın yüzde 50’si yırtıldı” ifadesi iki farklı durumu anlatabilir.

Banknot Ortadan İkiye Yırtıldı Ancak İki Parça da Elinizde

Banknot iki parçaya ayrılmış olsa bile iki parça da mevcutsa banknotun yüzeyinde kayıp bulunmaz. Parçaların aynı banknota ait olduğu ve banknotun gerçek olduğu belirlenebiliyorsa tam değeri üzerinden değiştirilmesi mümkündür.

Örneğin 200 TL ortadan ikiye yırtılmış ancak iki parça da elinizdeyse, banknotun tamamını birlikte götürmeniz gerekir. Uygun bulunması halinde 200 TL olarak değiştirilir.

Banknotun Bir Yarısı Kayboldu

Banknotun yalnızca yarısı elinizdeyse ve kalan bölüm tek parçadan oluşuyorsa, eksik yüzey oranı tam yüzde 50 kabul edilir. Bu durumda banknotun yazılı değerinin yarısı ödenebilir.

Örneğin:

• 200 TL’nin tam yarısı kaldıysa 100 TL
• 100 TL’nin tam yarısı kaldıysa 50 TL
• 50 TL’nin tam yarısı kaldıysa 25 TL
• 20 TL’nin tam yarısı kaldıysa 10 TL
• 10 TL’nin tam yarısı kaldıysa 5 TL

ödenebilir.

Burada kalan bölümün tek parçadan oluşması şartı bulunur. Birbirinden bağımsız çok sayıda küçük parçanın toplamının yüzde 50’ye ulaştığını söylemek her zaman yarım değer ödeneceği anlamına gelmez.

Banknotun Yüzde 50’sinden Azı Eksikse Ne Kadar Ödenir?

Banknotun yüzeyindeki eksiklik yüzde 50’den azsa, üzerinde yazan değerin tamamı ödenir.

Başka bir ifadeyle banknotun yüzde 50’den fazlası elinizdeyse tam değeri üzerinden değiştirilmesi mümkündür.

Örneğin 200 TL’lik banknotun:

• Yüzde 10’u eksikse 200 TL
• Yüzde 25’i eksikse 200 TL
• Yüzde 40’ı eksikse 200 TL
• Yüzde 49’u eksikse 200 TL

ödenebilir.

Burada önemli olan banknotun gerçekliğinin ve değerinin belirlenebilmesidir. Banknotun kupür değeri, temel güvenlik özellikleri veya banknota ait parçalar değerlendirilebilir durumda olmalıdır.

Banknotun Yüzde 50’sinden Fazlası Eksikse Ne Olur?

Banknotun yarısından fazlası kayıpsa banknot değiştirilmez ve herhangi bir ödeme yapılmaz.

Örneğin 200 TL’lik banknotun yalnızca yüzde 40’lık bölümü elinizdeyse, banknotun yüzde 60’ı kayıp demektir. Eksiklik yüzde 50’den fazla olduğu için ödeme yapılmaz.

Aynı kural bütün Türk lirası banknotları için geçerlidir:

• 200 TL’nin yarısından fazlası kayıpsa ödeme yapılmaz.
• 100 TL’nin yarısından fazlası kayıpsa ödeme yapılmaz.
• 50 TL’nin yarısından fazlası kayıpsa ödeme yapılmaz.
• 20 TL’nin yarısından fazlası kayıpsa ödeme yapılmaz.
• 10 TL’nin yarısından fazlası kayıpsa ödeme yapılmaz.
• 5 TL’nin yarısından fazlası kayıpsa ödeme yapılmaz.

Yırtığın Uzunluğu mu, Eksik Alan mı Önemlidir?

Yırtık para değişiminde yırtığın uzunluğu tek başına belirleyici değildir.

Bir banknot boydan boya yırtılmış olabilir. Ancak bütün parçaları mevcutsa yüzey kaybı bulunmaz. Bu durumda banknot tam değer üzerinden değerlendirilebilir.

Buna karşılık banknotun yalnızca küçük bir bölümünde yırtık varmış gibi görünse bile kopan parça kayıpsa yüzey eksikliği meydana gelir. Ödeme miktarı da eksik alanın oranına göre belirlenir.

Bu nedenle “Banknotun yarısı yırtıldı” demek yerine şu soruya cevap verilmelidir:

Banknotun parçaları tamamen elimde mi, yoksa banknotun bir bölümü kayıp mı?

İki parça da elinizdeyse banknotun tamamını birlikte götürmelisiniz. Parçalardan yalnızca birini götürmek, yüzey eksikliği hesaplamasının farklı yapılmasına neden olabilir.

Yıkanmış Para Bankada Değiştirilir mi?

Çamaşır makinesinde yıkanan, rengi solan veya üzerindeki bazı yazılar okunamaz hale gelen banknotlar da belirli şartlarla değiştirilebilir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası; yazıları okunmayacak şekilde kirlenmiş, yıkanmış, boyanmış veya farklı nedenlerle yıpranmış ancak değeri belirlenebilen tam banknotların yazılı değeri üzerinden değiştirilmesine izin vermektedir.

Yıkanmış banknotu kurtarmaya çalışırken:

• Sert biçimde ovalamamak,
• Ütüyle yüksek ısı uygulamamak,
• Parçalanabilecek durumdaysa dikkatli taşımak,
• Kopan bütün parçaları saklamak

yararlı olabilir.

Banknot kuruduğunda güvenlik özellikleri ve temel yüzeyi belirlenebiliyorsa değişim ihtimali daha yüksek olacaktır.

Yanmış Türk Lirası Değiştirilir mi?

Yanmış banknotlar da tamamen değersiz sayılmaz. Değeri belirlenebilen tam banknotlar veya yüzeyindeki eksiklik yüzde 50’den az olan banknotlar değiştirilebilir.

Ancak yanmış paralar sıradan yırtık banknotlara göre daha zor değerlendirilebilir. Ateş ve yüksek ısı:

• Banknotun parçalanmasına,
• Güvenlik şeridinin zarar görmesine,
• Seri numarasının okunamamasına,
• Banknotun yüzey alanının belirlenememesine,
• Parçaların küle dönüşmesine

neden olabilir.

Yanmış banknotu elinize aldığınızda kolayca parçalanıyorsa açmaya, düzeltmeye veya temizlemeye çalışmamak daha doğru olabilir. Banknotu bulunduğu şekliyle uygun bir kutu veya şeffaf muhafaza içerisine koyarak banka ya da Merkez Bankası şubesine götürebilirsiniz.

Yangında çok sayıda banknot zarar gördüyse olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin belge veya açıklama istenmesi ihtimali de bulunabilir.

Bantlanmış Para Değiştirilir mi?

Yırtılan banknotu şeffaf bantla birleştirmek günlük kullanımda sık görülen bir yöntemdir. Bantlanmış olması banknotun otomatik olarak değersiz hale geldiği anlamına gelmez.

Asıl değerlendirme banknotun:

• Gerçek olup olmadığı,
• Bütün parçalarının bulunup bulunmadığı,
• Değerinin belirlenip belirlenemediği,
• Yüzeyinde ne kadar eksiklik bulunduğu

üzerinden yapılır.

Bununla birlikte bant, banknotun güvenlik özelliklerinin veya parçalarının incelenmesini zorlaştırabilir. Bu nedenle banknot henüz bantlanmadıysa parçaları kaybetmeden ayrı şekilde saklamak ve birlikte bankaya götürmek daha uygun olabilir.

Banknot daha önce bantlanmışsa bandı sert biçimde sökmeye çalışmak banknotun daha fazla zarar görmesine neden olabilir.

Köşesi Kopmuş Para Geçerli mi?

Banknotun küçük bir köşesinin kopması, paranın bütün değerini kaybetmesine neden olmaz.

Eksik alan yüzde 50’den az olduğu sürece banknot tam değeri üzerinden değiştirilebilir. Örneğin 100 TL’nin küçük bir köşesi eksikse ve banknotun büyük bölümü mevcutsa 100 TL olarak değiştirilebilir.

Ancak esnaf veya başka bir kişi hasarlı banknotu alışveriş sırasında kabul etmek istemeyebilir. Böyle bir durumda parayı kullanmaya çalışmak yerine banka şubesinde yenisiyle değiştirmek daha kolay olabilir.

ATM Yırtık Para Alır mı?

ATM’ler banknotları sensörler yardımıyla kontrol eder. Yırtılmış, bantlanmış, fazla buruşmuş veya bir bölümü eksilmiş banknotlar ATM tarafından kabul edilmeyebilir.

ATM’nin parayı kabul etmemesi, banknotun Merkez Bankası kurallarına göre değersiz olduğu anlamına gelmez. ATM yalnızca otomatik kontrol sonucunda banknotu işlem için uygun bulmamış olabilir.

Hasarlı parayı ATM’ye tekrar tekrar sokmak yerine banka şubesindeki görevliye teslim etmek daha doğru olur. Banka görevlisi banknotu fiziksel olarak inceleyebilir ve uygun değişim sürecini başlatabilir.

Banka Yırtık Parayı Değiştirmezse Ne Yapılmalı?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının açıklamasına göre eskimiş, yıpranmış ve kısmen parça kaybına uğramış banknotların banka şubeleri aracılığıyla değiştirilmesi mümkündür.

Buna rağmen başvurduğunuz şube işlemi hemen yapmazsa şu yollar izlenebilir:

1. Aynı bankanın daha büyük veya nakit işlemleri yoğun olan bir şubesine başvurabilirsiniz.
2. Ziraat Bankası şubesine gidebilirsiniz.
3. Başka bir banka şubesinden değişim talep edebilirsiniz.
4. Doğrudan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubesine başvurabilirsiniz.
5. Banknottaki hasar ağırsa incelemeye gönderilip gönderilemeyeceğini sorabilirsiniz.

Her banka şubesinin nakit operasyonu ve değerlendirme yöntemi aynı olmayabilir. Özellikle yanmış, çok parçalanmış veya gerçekliği konusunda tereddüt bulunan banknotlarda işlem süresi uzayabilir.

Yırtık Parayı Bankaya Götürürken Ne Yapılmalı?

Hasarlı banknotun değer kaybetmemesi için bütün parçaları dikkatli biçimde saklamak gerekir.

Bankaya gitmeden önce şunlara dikkat edebilirsiniz:

• Kopan bütün parçaları bulun.
• Parçaları aynı zarf veya şeffaf dosyada saklayın.
• Banknotu daha fazla kesmeyin.
• Islaksa parçalamadan doğal şekilde kurumasını bekleyin.
• Yanmışsa külleşmiş bölümleri dağıtmamaya çalışın.
• Banknotu temizlemek için kimyasal madde kullanmayın.
• Farklı banknotlara ait parçaları birbirine yapıştırmayın.
• Parçaları kaybetmeden birlikte teslim edin.

Banknotun ne kadar büyük bölümü mevcutsa tam değerinin alınma ihtimali o kadar yükselir.

Banka Yırtık Parayı Nasıl Değerlendirir?

Hasarlı banknot değerlendirilirken öncelikle paranın gerçek olup olmadığı ve hangi kupüre ait olduğu belirlenir.

Ardından banknotun:

• Toplam yüzeyi,
• Eksik kısmının oranı,
• Parçalarının aynı banknota ait olup olmadığı,
• Güvenlik özellikleri,
• Üzerindeki değer bilgileri,
• Hasarın değiştirme şartlarını karşılayıp karşılamadığı

incelenebilir.

Banknotun tamamı mevcutsa veya eksik alan yüzde 50’den azsa tam değer üzerinden değişim yapılabilir. Tam yüzde 50 eksiklikte kalan bölümün tek parça olması şartıyla yarım değer ödenir. Yüzde 50’den fazla eksiklikte ise ödeme yapılmaz.

Yırtık Paranın Ne Kadarı Ödenir? Örnek Hesaplamalar

200 TL Yırtılırsa

• Tüm parçalar mevcutsa: 200 TL
• Yüzde 20’si eksikse: 200 TL
• Yüzde 49’u eksikse: 200 TL
• Tam yüzde 50’si eksik ve kalan kısım tek parçaysa: 100 TL
• Yüzde 51’i veya daha fazlası eksikse: 0 TL

100 TL Yırtılırsa

• Tüm parçalar mevcutsa: 100 TL
• Yüzde 30’u eksikse: 100 TL
• Yüzde 49’u eksikse: 100 TL
• Tam yüzde 50’si eksik ve kalan kısım tek parçaysa: 50 TL
• Yüzde 50’den fazlası eksikse: 0 TL

50 TL Yırtılırsa

• Tüm parçalar mevcutsa: 50 TL
• Yüzde 40’ı eksikse: 50 TL
• Tam yüzde 50’si eksik ve kalan kısım tek parçaysa: 25 TL
• Yarısından fazlası eksikse: 0 TL

20 TL Yırtılırsa

• Tüm parçalar mevcutsa: 20 TL
• Yüzde 49’u eksikse: 20 TL
• Tam yarısı eksikse: 10 TL
• Yarısından fazlası eksikse: 0 TL

Bu örneklerde belirleyici olan yırtığın görünümü değil, banknot yüzeyinin ne kadarının mevcut olduğudur.

İki Farklı Banknotun Parçaları Birleştirilirse Ne Olur?

Farklı banknotlardan kopmuş parçaların birleştirilmesi, tam bir banknot olarak değerlendirilmez.

Banknotların güvenlik özellikleri, baskıları ve seri numaraları birbirleriyle bağlantılıdır. Farklı paralara ait parçalar bir araya getirilmişse inceleme sırasında bu durum tespit edilebilir.

Merkez Bankası Türkiye’de banknot sahteciliği konusunda resmî bilirkişi konumundadır. Gerçekliği konusunda şüphe bulunan banknotlar normal yıpranmış para değişimi gibi değerlendirilmez.

Bu nedenle yalnızca aynı banknota ait olduğundan emin olduğunuz parçaları birlikte götürmelisiniz.

Sahte Olduğu Düşünülen Yırtık Para Değiştirilir mi?

Yırtık veya yıpranmış para değişimi yalnızca gerçek Türk lirası banknotları için geçerlidir.

Banknotun sahte olduğundan şüpheleniliyorsa ödeme yapılmaz. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, sahtecilik konusunda resmî bilirkişi konumundadır. TCMB ayrıca sahte olduğu düşünülen banknotların emniyet birimlerine bildirilmesi gerektiğini açıklamaktadır.

Sahte olduğu düşünülen banknotu başka bir kişiye vererek elden çıkarmaya çalışmak doğru değildir. Banknot en yakın polis, jandarma, banka şubesi veya ilgili kuruma teslim edilmelidir.

Eski Türk Lirası ile Yırtık Türk Lirası Aynı Şekilde mi Değiştirilir?

Günümüzde dolaşımda bulunan Türk lirası banknotların hasar görmesiyle, geçmişte tedavülden kaldırılmış banknotların değiştirilmesi farklı konulardır.

Örneğin üzerinde “Yeni Türk Lirası” yazan eski banknotların 10 yıllık değiştirme süresi 31 Aralık 2019 tarihinde sona ermiştir. Bu banknotlar artık sırf fiziksel olarak sağlam oldukları için değiştirilemez.

Yırtık para değişimi kuralları, dolaşımda bulunan veya kanuni değiştirme süresi devam eden gerçek banknotlar için uygulanır.

Madeni Paralar Merkez Bankasında mı Değiştirilir?

Türk lirası banknotların basım ve dolaşım işlemleri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yürütülür. Madeni paraların üretimi ise Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün sorumluluğundadır.

Bu nedenle hasarlı banknot ve hasarlı madeni para işlemleri aynı kurumun görev alanına girmez.

Yırtık, yanmış veya eksilmiş kâğıt paralar için TCMB ve banka şubelerine başvurulabilir. Eğilmiş, kırılmış veya aşırı zarar görmüş madeni paralarla ilgili işlemlerde ise bankalardan veya Darphane tarafından açıklanan kanallardan bilgi alınması gerekir.

Merkez Bankası Yıpranmış Paraları Neden Topluyor?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görevlerinden biri ekonominin ihtiyaç duyduğu banknotları üretmek ve dolaşıma çıkarmaktır. Aynı zamanda eskimiş ve yıpranmış banknotları yenileriyle değiştirerek dolaşımdaki paraların temiz ve kullanılabilir durumda kalmasını sağlar.

Dolaşımdaki paralar zaman içerisinde:

• El değiştirme,
• Katlanma,
• Nem,
• Kir,
• Yıkama,
• Yırtılma,
• Bantlanma,
• Isı ve güneş,
• Yanlış saklama

gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelebilir.

Bankalar ellerindeki nakit fazlasını Merkez Bankasına getirdiğinde banknotlar kontrol edilir. Yeniden dolaşıma verilmesi uygun olmayan yıpranmış paralar ayrılır ve yerlerine kullanılabilir banknotlar verilir.

Merkez Bankasında Banknot Değişim Süreci Nasıl İşler?

Türkiye’de banknot basma ve ihraç etme yetkisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına aittir. Banknotların basımı ve dolaşımına ilişkin işlemler TCMB bünyesindeki ilgili birimler tarafından yürütülür.

Banknotların dolaşım süreci genel olarak şu şekilde işler:

1. Merkez Bankası ekonominin nakit ihtiyacına göre banknot üretir.
2. Bankalar ihtiyaç duydukları nakdi Merkez Bankasından temin eder.
3. Banknotlar banka şubeleri ve ATM’ler üzerinden halka ulaşır.
4. Vatandaşların yatırdığı paralar tekrar bankacılık sistemine döner.
5. Bankalar nakit fazlalarını Merkez Bankasına teslim eder.
6. Banknotlar kullanılabilir ve kullanılamaz olarak ayrılır.
7. Kullanılabilir banknotlar yeniden dolaşıma verilir.
8. Aşırı yıpranmış veya hasarlı banknotlar dolaşımdan çıkarılır.
9. İptal edilen banknotların yerine ihtiyaç kadar yeni banknot sağlanır.

TCMB’nin açıklamasına göre banknotlar otomatik makineler ve kontrol sistemleriyle uygun veya uygun olmayan şeklinde tasnif edilir. Kullanılmaya devam edemeyecek durumdaki banknotlar iptal ve imha sürecine alınır.

Yırtık Paranın Değiştirilmesi Para Miktarını Artırır mı?

Yırtık 200 TL’nin yenisiyle değiştirilmesi, piyasaya fazladan 200 TL verildiği anlamına gelmez.

Hasarlı banknot dolaşımdan alınırken karşılığında kullanılabilir bir banknot verilir. Eski para iptal edildiği için toplam değer ikiye katlanmaz. Yalnızca kullanılmayacak durumdaki banknot, kullanılabilir banknotla değiştirilmiş olur.

Merkez Bankası ayrıca banknot basılması ile paranın piyasaya sürülmesinin aynı şey olmadığını belirtmektedir. Emisyon hacmi, ekonomideki nakit talebine ve bankacılık işlemlerine göre şekillenir.

Dolayısıyla yıpranmış banknotların değiştirilmesi “karşılıksız para basılması” değil, dolaşımdaki paranın fiziksel kalitesinin korunması işlemidir.

Yırtık Para Değişimi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ortadan ikiye yırtılan para geçerli mi?

İki parça da mevcutsa ve aynı banknota ait olduğu belirlenebiliyorsa tam değeri üzerinden değiştirilebilir. Yalnızca bir yarısı mevcutsa ve kalan bölüm tek parçaysa banknot değerinin yarısı ödenebilir.

Yüzde 49’u eksik olan para değiştirilir mi?

Evet. Eksiklik yüzde 50’den az olduğu için banknot tam değeri üzerinden değiştirilebilir.

Tam yarısı kalan para değiştirilir mi?

Evet. Kalan bölüm tek parçadan oluşuyorsa banknotun yazılı değerinin yarısı ödenebilir.

Banknotun yüzde 51’i eksikse para alınır mı?

Hayır. Banknotun yarısından fazlası eksikse herhangi bir ödeme yapılmaz.

Yırtık 200 TL’nin ne kadarı ödenir?

Eksiklik yüzde 50’den azsa 200 TL’nin tamamı ödenir. Eksiklik tam yüzde 50 ise ve kalan bölüm tek parçaysa 100 TL ödenir. Eksiklik yüzde 50’den fazlaysa ödeme yapılmaz.

Yırtık parayı her banka değiştirmek zorunda mı?

TCMB, yıpranmış ve kısmen parça kaybına uğramış banknotların Ziraat Bankası, diğer bankalar ve özel finans kurumlarının şubeleri aracılığıyla değiştirilebileceğini belirtmektedir. Şubenin işlem yöntemi veya inceleme süreci banknotun durumuna göre değişebilir.

Bankada hesabım olmadan yırtık para değiştirebilir miyim?

Yıpranmış banknot değişimi bir hesaba para yatırma işleminden farklıdır. Bununla birlikte şubelerin kimlik ve işlem prosedürleri değişebileceği için özellikle yüksek tutarda veya çok sayıda hasarlı banknotta kimlik belgesi bulundurmak yararlı olur.

Seri numarası okunmayan para değiştirilir mi?

Seri numarasının okunmaması tek başına kesin ret nedeni olarak açıklanmamıştır. TCMB, değeri belirlenebilen tam banknotların değiştirilebileceğini belirtir. Ancak gerçeklik ve değer tespiti yapılamıyorsa ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Çamaşır makinesinde yıkanan para değiştirilir mi?

Evet. Değeri belirlenebilen tam banknotlar veya eksikliği yüzde 50’den az olan yıkanmış banknotlar değiştirilebilir.

Yanmış para bankada değiştirilir mi?

Banknotun değeri ve kalan yüzey oranı belirlenebiliyorsa değiştirilebilir. Ağır yanmış ve kolayca dağılan paralarda daha ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Bantlı para ATM’ye yatırılır mı?

ATM banknotu kabul etmeyebilir. Bu durumda banknotun değersiz olduğu düşünülmemeli, doğrudan banka şubesine başvurulmalıdır.

Yırtık para döviz bürosunda değiştirilir mi?

Türk lirası banknotlar için resmî olarak TCMB, Ziraat Bankası ve diğer banka veya özel finans kurumu şubeleri belirtilmektedir. Döviz büroları daha çok hasarlı yabancı paraların değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Yırtık Para Nasıl Değiştirilir?

Yırtılmış, yıkanmış, yanmış veya bir bölümü kaybolmuş Türk lirası banknotlar her durumda değersiz hale gelmez.

Banknotun bütün parçaları mevcutsa veya eksik yüzey oranı yüzde 50’den azsa üzerinde yazan değerin tamamı ödenebilir. Eksiklik tam yüzde 50 ise ve kalan kısım tek parçadan oluşuyorsa banknot değerinin yarısı ödenir. Yüzeyin yarısından fazlası eksikse ödeme yapılmaz.

Yırtık para değişimindeki en önemli ayrım şudur:

• Banknot yırtıldı ancak bütün parçaları mevcutsa tam değer alınabilir.
• Banknotun yüzde 50’den az bölümü kayıpsa tam değer alınabilir.
• Banknotun tam yarısı kayıpsa yarım değer alınabilir.
• Banknotun yarısından fazlası kayıpsa ödeme alınamaz.

Hasarlı banknotlar doğrudan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubelerine, Ziraat Bankasına veya diğer banka ve özel finans kurumu şubelerine götürülebilir. Bütün parçaların birlikte saklanması ve banknotun daha fazla zarar görmesinin önlenmesi, değişim işlemini kolaylaştırabilir.

Merkez Bankası, bankacılık sisteminden gelen paraları kontrol eder; yeniden kullanılabilecek banknotları dolaşıma verir, aşırı yıpranmış olanları ise ayırarak yenileriyle değiştirir. Böylece dolaşımdaki Türk lirası banknotların temiz, güvenli ve kullanılabilir durumda kalması sağlanır.