Kefaletin Kredi Notuna ve Yeni Kredi Başvurusuna Etkisi

Bir yakınımız kredi kullanmak istediğinde banka kefil talep edebilir. Kefil olacak kişi çoğu zaman yalnızca imza attığını, borcun esas sorumlusunun krediyi kullanan kişi olduğunu ve taksitler düzenli ödendiği sürece kendisi açısından herhangi bir sorun yaşanmayacağını düşünebilir.

Ancak kefil olmak, sanıldığı kadar basit ve etkisiz bir işlem değildir.

Krediye kefil olan kişi, asıl borçlu krediyi ödemediği takdirde borcun belirlenen kısmından veya tamamından kişisel olarak sorumlu olmayı kabul eder. Türk Borçlar Kanunu’nun 581’inci maddesinde kefalet sözleşmesi, borçlunun borcunu yerine getirmemesinin sonuçlarından kefilin kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşme şeklinde tanımlanmaktadır.

Bu sorumluluk yalnızca borçlu ödeme yapmadığında ortaya çıkabilecek hukuki bir tehlike değildir. Kefalet devam ettiği sürece bankalar, kefil olunan krediyi kişinin gelecekte üstlenmek zorunda kalabileceği potansiyel bir borç olarak değerlendirebilir.

Bu nedenle krediye kefil olmak:

• Kullanılabilecek yeni kredi miktarını azaltabilir.
• Bankanın tanımladığı hazır kredi limitini kapatabilir.
• Kredi kartı başvurusunun reddedilmesine yol açabilir.
• Bankanın daha düşük tutarda kredi teklif etmesine neden olabilir.
• Kefil olunan tutarın tamamının veya bir bölümünün kişinin riskine eklenmesine yol açabilir.
• Asıl borçlu gecikmeye düşerse kredi değerlendirmesini daha da olumsuz etkileyebilir.

Ben de bu durumu doğrudan yaşadım. Bir krediye kefil olduktan sonra kendim kredi kullanmak istediğimde banka, başka bir yerde kefaletimin bulunduğunu ve kefil olduğum tutarın kredi limitimi doldurduğunu söyledi.

Bu örnek, kefaletin yalnızca kâğıt üzerinde kalan bir imza olmadığını açıkça göstermektedir.

Krediye Kefil Olmak Kredi Limitini Doldurur mu?

Evet, doldurabilir.

Kefil olunan kredi, bankanın kredi değerlendirmesinde potansiyel borç olarak kabul edilebilir. Banka, asıl borçlunun ödeme yapmaması durumunda borcun kefilden tahsil edilebileceğini dikkate alarak kefilin yeni borçlanma kapasitesini düşürebilir.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:

Kefil olunan tutarın bütün bankalarda, herkeste ve her başvuruda otomatik olarak bire bir düşüldüğü tek bir kamuya açık hesaplama formülü bulunmamaktadır.

Her banka:

• Kendi kredi politikalarını,
• Kişinin gelirini,
• Kefil olunan güncel borcu,
• Kalan taksitleri,
• Kefalet türünü,
• Asıl borçlunun ödeme performansını,
• Kişinin kendi borçlarını,
• Kefaletin azami tutarını

birlikte değerlendirir.

Bazı bankalar kefil olunan kredinin kalan güncel borcunu dikkate alabilir. Bazıları kefalet sözleşmesindeki azami sorumluluk tutarını daha ağır biçimde değerlendirebilir. Bazıları ise kefil olunan kredinin aylık taksitini kişinin ödeme kapasitesinden düşebilir.

KKB, Findeks Kredi Notu’nun ülke genelindeki kredi kullanıcılarını karşılaştıran ortak bir gösterge olduğunu; her finans kuruluşunun ayrıca kendi müşteri portföyüne özel değerlendirme modelleri kullandığını açıklamaktadır. Bu nedenle aynı kefalet, iki banka tarafından farklı şekilde değerlendirilebilir.

Kefil Olmak Neden Kredi Limitini Etkiler?

Kefil olunan borç bugün sizin cebinizden ödenmiyor olabilir. Ancak asıl borçlu ödemeyi bıraktığında bu borç size yöneltilebilir.

Banka açısından şu ihtimal vardır:

1. Kendi kredi taksitlerinizi ödüyorsunuz.
2. Bir başka kişinin kredisine kefilsiniz.
3. Asıl borçlu ödeme güçlüğüne düşüyor.
4. Kefil olduğunuz kredi de sizin ödeme yükümlülüğünüze dönüşüyor.
5. Aynı anda hem kendi borcunuzu hem kefalet borcunu ödemek zorunda kalıyorsunuz.

Banka yeni kredi verirken yalnızca kişinin bugünkü borcuna bakmaz. Gelecekte ödeme kapasitesini bozabilecek yükümlülükleri de değerlendirebilir.

Kefalet, asıl borçlu ödeme yaptığı sürece nakit çıkışı oluşturmayan ancak her an gerçek borca dönüşebilecek bir yükümlülüktür. Bu nedenle bankanın kefaleti risk olarak görmesi normaldir.

Kredi Limiti Derken Hangi Limitten Bahsediliyor?

“Kefil olduğum kredi limitimi doldurdu” cümlesinde söz konusu olan limitin ne olduğunu doğru anlamak gerekir.

Kredi sistemi içerisinde farklı limit türleri bulunmaktadır.

Bankanın kişiye özel kredi limiti

Banka, geliriniz, mevcut borçlarınız, kredi geçmişiniz ve risk durumunuza göre size kullanabileceğiniz azami bir kredi tutarı belirleyebilir.

Örneğin banka normal şartlarda size 500.000 TL ihtiyaç kredisi verebilecek durumdayken 400.000 TL’lik bir krediye kefil olduğunuzu görürse yeni kredi kapasitenizi ciddi biçimde düşürebilir.

Hatta banka:

“Başka kredide kefalet riskiniz bulunduğu için yeni kredi limitiniz oluşmuyor.”

diyebilir.

Sizin yaşadığınız durum büyük olasılıkla bu tür banka içi kredi limitiyle ilgilidir.

Hazır kredi limiti

Mobil bankacılıkta daha önce görünen hazır kredi, kefalet sonrasında düşebilir veya tamamen kaybolabilir.

Hazır limitler kesin ve değişmez hak değildir. Banka risk değerlendirmesini yenilediğinde:

• Limiti azaltabilir.
• Teklifi kaldırabilir.
• Ek belge isteyebilir.
• Başvuruyu yeniden değerlendirebilir.

Kredi kartı limiti

Kefil olunan kredi, kredi kartı limitine doğrudan eklenerek kart limitini teknik olarak doldurmak zorunda değildir.

Ancak banka kredi kartı başvurusunu veya limit artırımını değerlendirirken kefaleti potansiyel borç olarak görebilir. Bu nedenle:

• Yeni kart vermeyebilir.
• Düşük limit tanımlayabilir.
• Limit artırım talebini reddedebilir.
• Mevcut borçlanma seviyesinin yüksek olduğunu söyleyebilir.

Dolayısıyla kefalet, kredi kartı limitini kanunen otomatik olarak tüketmese bile kart başvurusunu fiilen etkileyebilir.

Findeks Kredi Notu

Findeks Kredi Notu ile bankanın size tanımladığı kredi limiti aynı şey değildir.

Findeks notunuz değişmeden de banka kefalet nedeniyle kredi vermeyebilir.

Çünkü:

• Findeks notu genel ödeme performansınızı gösterir.
• Banka iç limiti ise size ne kadar yeni borç verilebileceğini belirler.
• Kefalet, banka iç limitini düşürebilir.
• Kefaletin bulunması tek başına Findeks notunun anında düşeceği anlamına gelmez.

Bu nedenle “Findeks notum iyi ama kredi çıkmıyor” diyen kişinin sorunu kefalet, yüksek mevcut borç, yetersiz gelir veya bankanın iç değerlendirmesi olabilir.

Kefalet Bilgisi Bankalar Tarafından Görülür mü?

Evet.

Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi, 4 Nisan 2024 tarihinde yaptığı güncellemeyle bireysel kredilerde kişinin “kefil” veya “müşterek borçlu” sıfatıyla ilişkili olduğu kredi bilgilerinin Risk Merkezi Raporu’na eklendiğini duyurdu. Bu bilgiler rapordaki “Kredilerim Detay” bölümünde, “Kredi ile İlişkisi” alanında gösterilmektedir.

Bu nedenle başka bir bankadan kullanılan krediye kefil olduğunuzda, yeni kredi başvurusu yaptığınız banka kefalet ilişkinizi risk değerlendirmesinde görebilir.

Bankanın kredi görevlisinin:

“Başka bir kredide kefaletiniz var.”

demesi tesadüf değildir. Kefil olunan kredi, Risk Merkezi verileri ve bankanın kredi değerlendirme sistemleri üzerinden tespit edilebilir.

Kefil Olduğum Krediyi Nereden Görebilirim?

Kefil veya müşterek borçlu olarak yer aldığınız bireysel kredi bilgilerini e-Devlet üzerinden alınan Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi Raporu’nda kontrol edebilirsiniz.

E-Devlet’te şu hizmet aranabilir:

Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi Raporu Başvurusu

Raporun “Kredilerim Detay” bölümünde krediyle ilişkiniz:

• Asıl borçlu,
• Müşterek borçlu,
• Kefil

şeklinde gösterilebilir.

Risk Merkezi Raporu’nda ayrıca kredi türü, limit, güncel risk ve vade dağılımı gibi bilgiler bulunabilir.

Kefalet Findeks Risk Raporu’nda Görünür mü?

TBB Risk Merkezi Raporu ile Findeks Risk Raporu aynı ürün değildir.

TBB Risk Merkezi Raporu e-Devlet üzerinden ücretsiz alınabilir. Findeks Kredi Notu ve Findeks Risk Raporu ise Kredi Kayıt Bürosunun sunduğu ayrı hizmetlerdir. TBB de Findeks notu ve kredi skorunun KKB’ye ait ayrı bir hizmet olduğunu belirtmektedir.

Kefalet ilişkinizi kontrol etmek için en açık ve ücretsiz yöntem, e-Devlet üzerinden TBB Risk Merkezi Raporu almaktır.

Bankalar ise kredi başvurusu sırasında yalnızca sizin gördüğünüz tüketici raporuyla sınırlı değildir. Kendi yetkileri ve iç değerlendirme sistemleri çerçevesinde farklı risk verilerini birlikte kullanabilir.

Kefil Olmak Findeks Kredi Notunu Düşürür mü?

Kefil olmak ile kredi notunun düşmesi aynı şey değildir.

Kefaletin kurulması tek başına Findeks notunun mutlaka ve hemen düşeceği anlamına gelmez. Ancak kefalet bankanın iç risk değerlendirmesini ve yeni kredi kapasitesini etkileyebilir.

Findeks Kredi Notu temel olarak:

• Kredi ve kart ödeme alışkanlıkları,
• Mevcut hesap ve borç durumu,
• Kredi kullanım yoğunluğu,
• Yeni kredili ürün açılışları

üzerinden hesaplanır. KKB’ye göre ödeme alışkanlıkları notun yüzde 45’ini, mevcut hesap ve borç durumu yüzde 32’sini, kredi kullanım yoğunluğu yüzde 18’ini ve yeni ürün açılışları yüzde 5’ini oluşturur.

Kefil olduğunuz kredi düzenli ödeniyorsa Findeks puanınız hemen düşmeyebilir. Buna rağmen banka, kefaleti potansiyel borç kabul ederek size kredi vermeyebilir.

Yani şu durum mümkündür:

• Findeks notunuz yüksektir.
• Kendi borçlarınızı düzenli ödüyorsunuzdur.
• Ancak yüksek tutarlı bir krediye kefilsinizdir.
• Banka yeni kredi limitinizi yetersiz bulur.
• Başvurunuz reddedilir.

Bu durumda sorun doğrudan kredi notu değil, toplam risk ve ödeme kapasitesidir.

Asıl Borçlu Krediyi Geciktirirse Kefilin Kredi Notu Düşer mi?

Asıl borçlunun gecikmesi kefil açısından ciddi bir risktir.

Borçlu ödeme yapmadığında:

• Banka kefile bildirim yapabilir.
• Kefilden ödeme talep edilebilir.
• Kefaletin türüne göre kefile karşı takip başlatılabilir.
• Kefilin finansal riski artabilir.
• Sonraki kredi başvuruları olumsuz etkilenebilir.

Özellikle kefilin kendisinden talep edilen borcu da ödememesi ve hukuki takip sürecinin başlaması, kredi geçmişi açısından çok daha ağır sonuçlar doğurabilir.

Kefil, “Krediyi ben kullanmadım” diyerek sorumluluktan otomatik olarak kurtulamaz. Kefalet sözleşmesi geçerliyse sorumluluk, sözleşmede yazan azami miktar ve şartlar çerçevesinde devam eder.

Kefil Olunan Tutarın Tamamı mı Limiti Doldurur?

Bu sorunun bütün bankalar için geçerli tek bir cevabı bulunmamaktadır.

Bankanın değerlendirmesine göre şu tutarlardan biri dikkate alınabilir:

• Kefalet sözleşmesindeki azami miktar,
• Kredinin güncel kalan anapara borcu,
• Toplam güncel risk,
• Kalan taksitlerin toplamı,
• Aylık kredi taksiti,
• Kefalet riskinin bankanın modeliyle hesaplanan belirli bir bölümü.

Örneğin 500.000 TL krediye kefil olmuş ve kredinin 350.000 TL borcu kalmış olabilir.

Bir banka 350.000 TL güncel riski dikkate alabilir. Başka bir banka, kefalet sözleşmesindeki 500.000 TL’lik azami sorumluluğa daha fazla ağırlık verebilir. Bir diğer banka ise aylık taksit tutarını kişinin ödeme kapasitesinden düşebilir.

KKB, bankaların Findeks notunun yanında kendi portföylerine özel modeller kullandığını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle kefaletin limit üzerindeki etkisi bankadan bankaya değişebilir.

Kefalet Tutarı Nasıl Belirlenir?

Türk Borçlar Kanunu’nun 583’üncü maddesine göre kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için:

• Yazılı olarak yapılması,
• Kefilin sorumlu olacağı azami miktarın belirtilmesi,
• Kefalet tarihinin yazılması

gerekir.

Kefilin sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda bu sıfatı kendi el yazısıyla yazması şarttır.

Bu nedenle imzalanan sözleşmede yalnızca kullanılan kredi anaparasına bakılmamalıdır.

Örneğin kullanılan kredi 500.000 TL olduğu halde kefalet sözleşmesinde:

Azami kefalet tutarı: 700.000 TL

yazabilir.

Banka yeni kredi başvurusunda yalnızca kredinin başlangıç anaparasını değil, kefilin sözleşmedeki azami sorumluluk tutarını da değerlendirebilir.

Kefil Borcun Ne Kadarından Sorumludur?

Türk Borçlar Kanunu’nun 589’uncu maddesine göre kefil, her durumda kefalet sözleşmesinde belirtilen azami miktara kadar sorumludur.

Aksi kararlaştırılmamışsa bu azami tutarın içinde:

• Asıl borç,
• Borçlunun gecikmesinin yasal sonuçları,
• Belirli takip ve dava masrafları,
• Kanunda belirtilen faiz sorumlulukları

bulunabilir.

Dolayısıyla kefalet tutarı yalnızca “Kalan kredi anaparası kadar ödeme yaparım” şeklinde düşünülmemelidir. İmzalanan sözleşmedeki azami sorumluluk tutarı mutlaka kontrol edilmelidir.

Adi Kefalet ile Müteselsil Kefalet Arasındaki Fark Nedir?

Kefaletin türü, bankanın kefile ne zaman başvurabileceğini etkiler.

Adi kefalet

Adi kefalette genel kural olarak alacaklı önce asıl borçluya yönelir. Kanunda sayılan istisnai durumlar oluşmadan kefilin doğrudan takip edilmesi mümkün olmayabilir.

Müteselsil kefalet

Müteselsil kefalette kefilin riski daha yüksektir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 586’ncı maddesine göre borçlu ödemede gecikir, ihtar sonuçsuz kalır veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde bulunursa alacaklı, belirli koşullarda borçluyu takip etmeden kefile yönelebilir.

Banka kredilerinde kefalet sözleşmesinin türü ve kullanılan ifadeler dikkatlice okunmalıdır.

Özellikle sözleşmede:

• Müteselsil kefil,
• Müşterek borçlu ve müteselsil kefil,
• Borcun tamamından sorumlu

gibi ifadeler bulunabilir.

Müşterek borçlu olmakla kefil olmak da aynı şey değildir. Müşterek borçlu, kredi ilişkisinde daha doğrudan bir borçlu sıfatıyla değerlendirilebilir.

Kefil Olduğum Kişi Düzenli Ödüyorsa Neden Bana Kredi Çıkmıyor?

Çünkü bankanın değerlendirmesi yalnızca bugün yaşanan duruma göre yapılmaz.

Asıl borçlu bugün düzenli ödeme yapıyor olsa bile banka şunu düşünür:

“Bu kişi ileride ödeme yapamazsa kredi kefilin üzerine kalabilir.”

Dolayısıyla kefalet devam ettiği sürece risk tamamen ortadan kalkmış sayılmaz.

Bankanın değerlendirdiği ihtimaller şunlardır:

• Borçlu işini kaybedebilir.
• Geliri düşebilir.
• Sağlık sorunu yaşayabilir.
• Başka borçlarını ödeyemeyebilir.
• Kredi gecikmeye düşebilir.
• Kalan borcun kefilden tahsil edilmesi gerekebilir.

Bankanın size yeni kredi vermesi halinde aynı anda iki ayrı borcu ödeme ihtimaliniz doğar. Bu nedenle kefil olunan kredi düzenli ödense bile kullanılabilir kredi kapasiteniz azaltılabilir.

Kendi Bankam Kefaletimi Görür mü?

Evet.

Kefalet başka bir bankadaki kredi için verilmiş olsa bile Risk Merkezi üzerinden görülebilir. TBB’nin 2024 güncellemesiyle kişinin kefil veya müşterek borçlu sıfatıyla ilişkili olduğu bireysel krediler Risk Merkezi Raporu’na eklenmiştir.

Bu nedenle:

• Maaş bankanız,
• Daha önce hiç çalışmadığınız bir banka,
• Kredi kartı başvurusu yaptığınız banka,
• Taşıt veya konut kredisi istediğiniz banka

kefaletinizi risk değerlendirmesinde dikkate alabilir.

Kefalet Kredi Kartı Limitini Düşürür mü?

Kefalet, mevcut kredi kartı limitinin otomatik olarak azaltılacağı anlamına gelmez.

Ancak banka:

• Limit artırım talebinizi reddedebilir.
• Yeni kredi kartı başvurunuza onay vermeyebilir.
• Daha düşük kart limiti tanımlayabilir.
• Toplam yükümlülüğünüzü yüksek bulabilir.

Kredi kartı başvurularında yalnızca gelir değil, mevcut borçlar, kredi geçmişi ve bankanın iç risk politikası da dikkate alınabilir.

Bu nedenle yüksek tutarlı kefalet, kişinin kart borcu bulunmasa bile yeni kart kapasitesini dolaylı olarak azaltabilir.

Kefalet Konut Kredisini Etkiler mi?

Evet, etkileyebilir.

Konut kredileri yüksek tutarlı ve uzun vadeli olduğu için banka kişinin uzun vadeli ödeme kapasitesini ayrıntılı olarak değerlendirir.

Örneğin aylık geliriniz 70.000 TL ve kefil olduğunuz kredinin aylık taksiti 30.000 TL ise banka bu kefalet riskini dikkate alabilir. Kendi konut kredinizin aylık taksiti de 35.000 TL olacaksa toplam potansiyel yük 65.000 TL’ye ulaşabilir.

Borçlu kefil olduğunuz krediyi kendisi ödüyor olsa bile, banka kötü senaryoda her iki ödemenin de size kalabileceğini düşünebilir.

Sonuç olarak banka:

• Konut kredisi tutarını düşürebilir.
• Daha yüksek peşinat isteyebilir.
• Ek gelir belgesi talep edebilir.
• Başka kefil veya ortak borçlu isteyebilir.
• Başvuruyu reddedebilir.

Kefalet Taşıt ve İhtiyaç Kredisini Etkiler mi?

Evet.

Özellikle teminatsız ihtiyaç kredilerinde bankalar mevcut borç ve yükümlülüklere karşı daha dikkatli davranabilir.

Kefil olunan tutar yüksekse:

• Hazır kredi görünmeyebilir.
• Başvuru düşük tutarla onaylanabilir.
• Daha kısa vade sunulabilir.
• Ek belge istenebilir.
• Kredi tamamen reddedilebilir.

Taşıt kredisinde araç rehinli olsa bile kişinin gelir ve toplam risk durumu ayrıca değerlendirilir.

Kefillik Ne Zaman Sona Erer?

Türk Borçlar Kanunu’nun 598’inci maddesine göre asıl borç herhangi bir nedenle sona erdiğinde kefil de borcundan kurtulur.

Ayrıca gerçek kişi tarafından verilen kefalet, sözleşmenin kurulmasından itibaren kural olarak 10 yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer. Belirli şekil şartlarıyla yeni bir dönem için uzatma yapılabilir.

Ancak uygulamada yalnızca “Kredi ödendi” düşüncesiyle hareket edilmemelidir.

Şunlar kontrol edilmelidir:

• Kredi tamamen kapandı mı?
• Kalan faiz veya masraf var mı?
• Kefalet yalnızca tek krediye mi verildi?
• Genel kredi sözleşmesi kapsamında başka riskler var mı?
• Banka kefaleti sistemden kaldırdı mı?
• Risk Merkezi Raporu güncellendi mi?

Özellikle ticari veya rotatif kredi ilişkilerinde, kredi bakiyesinin bir süreliğine sıfırlanması her zaman bütün sözleşme ilişkisinin kapandığı anlamına gelmeyebilir.

Kefil Olduğum Kredi Bitince Limitim Hemen Açılır mı?

Her zaman aynı gün açılmaz.

Öncelikle kredi veren bankanın kapanış bilgisini ilgili finansal sistemlere bildirmesi gerekir. Findeks, finans kuruluşlarından gönderilen yeni bilgilerin Risk Raporu’na yansımasının yaklaşık iki günü bulabileceğini belirtmektedir. Ancak bankanın bildirimi ne zaman yaptığına göre toplam süre daha uzun olabilir.

Kredi kapandıktan sonra:

1. Kredi veren bankadan borcu yoktur veya kredi kapama belgesi alın.
2. Kefalet sorumluluğunuzun sona erdiğini yazılı olarak sorun.
3. Birkaç iş günü sonra e-Devlet Risk Merkezi Raporu’nu kontrol edin.
4. Kredi hâlâ açık görünüyorsa kredi veren bankayla görüşün.
5. Yeni kredi talebinde bulunduğunuz bankadan limitin yeniden hesaplanmasını isteyin.

Kredi kapansa bile bankanın iç sistemindeki eski değerlendirme anında değişmeyebilir. Yeniden inceleme gerekebilir.

Kefillikten İstediğim Zaman Çıkabilir miyim?

Genel olarak asıl borç doğduktan ve kredi kullandırıldıktan sonra kefil tek taraflı olarak:

“Artık kefil olmak istemiyorum.”

diyerek sorumluluktan çıkamaz.

Çünkü banka krediyi kefalet güvencesine dayanarak kullandırmış olabilir.

Kefillikten çıkış için genellikle:

• Kredinin tamamen kapanması,
• Bankanın kefili yazılı olarak ibra etmesi,
• Yerine başka bir kefilin kabul edilmesi,
• Yeni bir teminat verilmesi,
• Kredinin yeniden yapılandırılması,
• Kefalet süresinin sona ermesi

gerekebilir.

Bankanın onayı olmadan kefilin kendi isteğiyle imzasını geri çekmesi çoğu durumda yeterli değildir.

Gelecekte doğacak borçlara ilişkin bazı kefaletlerde, borç henüz doğmamışken ve kanundaki özel şartlar gerçekleşmişse dönme imkânı bulunabilir. Ancak kullanılan mevcut kredilerde durum sözleşmeye ve hukuki şartlara göre değerlendirilmelidir.

Kefil Olduğum Kişi Ödemezse Ne Olur?

Borç ödenmediğinde kefalet türüne ve sözleşmeye göre şu süreçler yaşanabilir:

• Banka asıl borçluya ödeme bildirimi gönderir.
• Kefil gecikme konusunda bilgilendirilebilir.
• Kefilden ödeme talep edilebilir.
• Kefilin hesaplarına veya gelirine yönelik hukuki süreç başlayabilir.
• Kefil hakkında icra takibi yapılabilir.
• Takip ve dava masrafları sorumluluk kapsamına girebilir.
• Kefilin kendi kredi alma imkânı ciddi şekilde bozulabilir.

Müteselsil kefalette banka, kanundaki koşullar oluştuğunda doğrudan kefile karşı işlem yapabilir.

Kefil Borcu Öderse Asıl Borçludan Parasını Alabilir mi?

Kefil, bankaya ödeme yaptığı ölçüde alacaklının haklarına halef olabilir ve ödediği tutar için asıl borçluya rücu edebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 596’ncı maddesi, kefilin alacaklıya yaptığı ödeme oranında alacaklının haklarına geçeceğini düzenlemektedir.

Ancak hukuken rücu hakkının bulunması, paranın kolayca tahsil edileceği anlamına gelmez.

Asıl borçlunun:

• Geliri yoksa,
• Mal varlığı bulunmuyorsa,
• Başka icra dosyaları varsa,
• İflas etmişse,
• Kayıtlı malı bulunmuyorsa

kefil ödediği parayı tahsil etmekte zorlanabilir.

Bu nedenle “Ödersem daha sonra ondan alırım” düşüncesiyle kefil olunmamalıdır.

Kefil Olmadan Önce Neler Kontrol Edilmeli?

Kredi tutarını öğrenin

Yalnızca aylık taksiti değil, toplam kredi tutarını ve kalan vadeyi öğrenin.

Azami kefalet tutarını okuyun

Sözleşmedeki azami kefalet tutarı kullanılan krediden yüksek olabilir.

Kefalet türünü kontrol edin

Adi kefil mi, müteselsil kefil mi veya müşterek borçlu mu olduğunuzu anlayın.

Borçlunun gelirini değerlendirin

Kişinin bugün ödeme yapabilmesi yeterli değildir. Kredi boyunca gelirinin devam edip etmeyeceğini düşünün.

Kendi kredi planınızı hesaba katın

Yakın zamanda:

• Ev kredisi,
• Taşıt kredisi,
• İşletme kredisi,
• İhtiyaç kredisi,
• Kredi kartı limit artırımı

düşünüyorsanız kefalet bu planları engelleyebilir.

En kötü senaryoyu hesaplayın

Kendinize şu soruyu sorun:

Bu kişi hiç ödeme yapmazsa borcun tamamını ben ödeyebilir miyim?

Cevabınız hayırsa kefil olmak çok ciddi risk taşır.

Kefalet belgesinin örneğini alın

İmzaladığınız sözleşmenin ve ödeme planının bir kopyasını mutlaka saklayın.

Ödemeleri düzenli takip edin

Kefil olduğunuz kredinin taksitlerinin gerçekten ödenip ödenmediğini belirli aralıklarla kontrol edin.

Krediye Kefil Olmanın Başlıca Riskleri

Risk	Muhtemel sonuç
Kredi limitinin azalması	Yeni kredi daha düşük çıkar veya reddedilir
Hazır kredinin kapanması	Mobil bankacılıktaki teklif kaybolabilir
Kart limitinin etkilenmesi	Yeni kart veya limit artışı reddedilebilir
Borçlunun gecikmesi	Banka kefilden ödeme isteyebilir
Yasal takip	Kefil hakkında icra süreci başlayabilir
Nakit akışının bozulması	Kendi borçları ile kefalet borcu aynı anda ödenebilir
Mal varlığı riski	Hukuki takip sonucunda haciz işlemleri gündeme gelebilir
Aile bütçesi riski	Beklenmedik büyük borç doğabilir
Yeni konut veya taşıt kredisi	Ödeme kapasitesi yetersiz görülebilir
İlişkisel sorun	Borçlu ile kefil arasında ciddi anlaşmazlık çıkabilir

Krediye Kefil Olmak Hakkında Sık Sorulan Sorular

Krediye kefil olmak kredi limitini doldurur mu?

Evet, bankanın kişiye özel kredi limitini kısmen veya tamamen doldurabilir. Banka kefil olunan borcu gelecekte kefilin ödemek zorunda kalabileceği potansiyel yükümlülük olarak değerlendirebilir.

Kefil olduğum tutar kadar limitim kesin düşer mi?

Her bankada geçerli tek bir formül yoktur. Bazı bankalar güncel borcun tamamını, bazıları azami kefalet tutarını, bazıları aylık taksiti veya hesaplanan riskin belirli bir bölümünü dikkate alabilir.

Kefil olunan kredi Findeks’te görünür mü?

Kefil ve müşterek borçlu bilgileri e-Devlet üzerinden alınabilen TBB Risk Merkezi Raporu’nun “Kredilerim Detay” bölümünde görülebilir.

Başka banka kefaletimi görür mü?

Evet. Kefalet başka bir bankadaki kredi için verilmiş olsa bile Risk Merkezi verileri üzerinden kredi değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Kefil olmak kredi notunu hemen düşürür mü?

Kefaletin kurulması tek başına Findeks notunun mutlaka düşeceği anlamına gelmez. Ancak banka iç kredi limitini ve yeni kredi alma kapasitesini olumsuz etkileyebilir.

Borçlu düzenli ödüyorsa kredi notum etkilenir mi?

Doğrudan olumsuz ödeme kaydı oluşmayabilir. Buna rağmen banka, kefalet devam ettiği için potansiyel borcu risk hesabına dahil edebilir.

Borçlu bir taksit geciktirirse kefil etkilenir mi?

Gecikme kefalet riskini artırabilir. Banka kefili bilgilendirebilir veya sözleşmenin türüne göre kefilden ödeme talep edebilir.

Kefil olduğum kredi yüzünden kendi kredim reddedilir mi?

Evet. Geliriniz hem kendi talep ettiğiniz krediyi hem de kefalet riskini karşılamaya yeterli görülmezse başvurunuz reddedilebilir.

Findeks notum yüksek olsa bile kefalet yüzünden kredi çıkmayabilir mi?

Evet. Findeks notu yalnızca değerlendirme unsurlarından biridir. Banka toplam yükümlülük ve ödeme kapasitesi nedeniyle başvuruyu reddedebilir.

Kefalet kredi kartı limitini doldurur mu?

Mevcut kart limitini otomatik olarak tüketmek zorunda değildir. Ancak yeni kart ve limit artırım değerlendirmesinde olumsuz etki oluşturabilir.

Kefalet konut kredisi almama engel olur mu?

Yüksek tutarlı kefalet, konut kredisi için kullanılabilecek tutarı azaltabilir veya başvurunun reddedilmesine neden olabilir.

Kefalet taşıt kredisi almama engel olur mu?

Olabilir. Banka kefalet nedeniyle toplam ödeme kapasitenizin yetersiz olduğunu düşünebilir.

Kredinin yarısı ödendiğinde kefalet riskim azalır mı?

Güncel borç azaldıkça bankanın değerlendirdiği risk de azalabilir. Ancak kefalet sözleşmesindeki azami sorumluluk ve bankanın iç politikası sonucu etkileyebilir.

Kredi tamamen ödenince kefillik sona erer mi?

Asıl borç tamamen sona erdiğinde kefalet de sona erer. Türk Borçlar Kanunu’nun 598’inci maddesi bunu açıkça düzenlemektedir.

Kredi kapanınca limitim aynı gün açılır mı?

Her zaman değil. Kapanış bilgisinin finansal sistemlere bildirilmesi ve bankanın iç limitinizi yeniden hesaplaması gerekir.

Kredinin kapandığını nasıl kontrol ederim?

Bankadan kapama belgesi alabilir ve e-Devlet üzerinden TBB Risk Merkezi Raporu’nu kontrol edebilirsiniz.

Kefillikten tek taraflı çıkabilir miyim?

Kredi kullandırıldıktan sonra genel olarak bankanın onayı olmadan tek taraflı çıkış mümkün değildir. Kredinin kapanması, yeni teminat veya bankanın yazılı ibrası gerekebilir.

Kefilin sorumluluğu sınırsız mıdır?

Geçerli kefalet sözleşmesinde kefilin sorumlu olacağı azami miktarın belirtilmesi gerekir. Kefil, kanundaki kapsam içinde bu azami tutara kadar sorumludur.

Müteselsil kefil ne demektir?

Borçlu gecikir ve kanundaki koşullar gerçekleşirse bankanın doğrudan kefile yönelebileceği daha ağır bir kefalet türüdür.

Müşterek borçlu ile kefil aynı mıdır?

Hayır. Müşterek borçlu kredi ilişkisinde doğrudan borçlulardan biridir. Kefil ise asıl borcun yerine getirilmemesinin sonuçlarından sözleşme kapsamında sorumludur.

Kefil olduğum kredi ödenmezse maaşıma haciz gelir mi?

Geçerli kefalet ve kesinleşen hukuki takip şartlarına göre kefil hakkında icra işlemleri uygulanabilir. Somut olayın sözleşmesi ve hukuki süreç ayrıca değerlendirilmelidir.

Kefil borcu öderse parasını geri alabilir mi?

Kefil ödediği tutar oranında asıl borçluya rücu hakkına sahip olabilir. Ancak borçlunun ödeme gücü yoksa tahsilat zorlaşabilir.

Eşimin haberi olmadan kefil olabilir miyim?

Türk Borçlar Kanunu’nda genel olarak eşin yazılı rızası aranır; kanunda bazı istisnalar bulunmaktadır. Rızanın sözleşmeden önce veya en geç sözleşme kurulurken verilmesi gerekir.

Gerçek kişinin kefaleti kaç yıl sürer?

Gerçek kişi tarafından verilen kefalet, kanundaki şartlar saklı olmak üzere sözleşmenin kurulmasından itibaren 10 yılın geçmesiyle sona erer.

Kefaletimi gizleyerek başka bankadan kredi çekebilir miyim?

Kefalet bilgisi Risk Merkezi verilerinde görülebileceği için başka bankadan gizlenmesi beklenmemelidir. Ayrıca başvuruda yanlış beyanda bulunmak yeni sorunlara yol açabilir.

Kefil Olmak Yalnızca İmza Atmak Değildir

Krediye kefil olmak, yalnızca borçlu ödeme yapmazsa devreye giren uzak bir ihtimal değildir. Kefalet devam ettiği sürece banka açısından gerçek bir finansal risk oluşturur.

Bu nedenle kefil olunan kredi:

• Kişinin yeni kredi limitini azaltabilir.
• Hazır kredi tekliflerini kapatabilir.
• Konut ve taşıt kredisi kapasitesini düşürebilir.
• Kredi kartı başvurularını etkileyebilir.
• Bankanın yeni kredi vermemesine neden olabilir.

Ben de bunu doğrudan yaşadım. Kredi başvurusu yaptığımda banka, başka bir kredi için kefaletimin bulunduğunu ve kefil olduğum tutarın kredi limitimi doldurduğunu söyledi.

Bu nedenle “Borcu ben kullanmadım, beni ilgilendirmez” düşüncesi yanlıştır.

Türk Borçlar Kanunu’na göre kefil, borçlunun borcunu yerine getirmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenir. Kefalet sözleşmesinde kefilin sorumlu olacağı azami miktarın yazılması gerekir ve kefil bu sınır içerisinde anapara, belirli faizler ve takip masraflarından sorumlu tutulabilir.

Ayrıca kefalet artık bankalar tarafından görülebilen bir bilgidir. TBB Risk Merkezi Raporu’nda kefil ve müşterek borçlu olarak ilişkili olunan bireysel kredi bilgileri gösterilmektedir.

Kefil olmadan önce şu soru mutlaka sorulmalıdır:

Krediyi kullanan kişi hiçbir taksit ödemese bu borcun tamamını ben ödeyebilir miyim?

Cevap hayırsa kefalet, kişinin kendi ekonomik geleceğini, kredi kullanma kapasitesini ve mal varlığını riske atabilir.

Kefil olmadan önce:

1. Kredinin toplam tutarını öğrenin.
2. Azami kefalet tutarını okuyun.
3. Adi kefil mi, müteselsil kefil mi olduğunuzu kontrol edin.
4. Kendi gelecek kredi ihtiyaçlarınızı düşünün.
5. Borçlunun yalnızca bugünkü değil, uzun vadeli ödeme gücünü değerlendirin.
6. Sözleşmenin bir örneğini alın.
7. Ödeme planını düzenli takip edin.
8. Ödeyemeyeceğiniz bir borca kefil olmayın.

Kefillik dostluk veya akrabalık meselesinden önce ciddi bir finansal sözleşmedir. İmza atıldığı anda yalnızca başka bir kişiye yardım edilmiş olmaz; kişinin kendi kredi kapasitesinin bir bölümü de o borca bağlanabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kefaletin hukuki kapsamı, kredi sözleşmesinin türüne ve sözleşmede yazan şartlara göre değişebilir. Somut uyuşmazlıklar için bankadan yazılı bilgi ve gerektiğinde uzman hukukçu görüşü alınmalıdır.