Sonbaharlık Sebzeler ve Bakım Rehberi
Ağustos ayı bahçede yaz hasadının devam ettiği, aynı zamanda sonbahar ve kış dönemi için yeni ekimlerin başladığı önemli bir geçiş zamanıdır. Domates, biber, patlıcan, salatalık ve kabak gibi yaz sebzeleri ürün vermeyi sürdürürken boşalan alanlara turp, havuç, pancar, pazı ve uygun bölgelerde ıspanak gibi serin mevsim bitkileri ekilebilir. Brokoli, karnabahar, lahana ve pırasa fideleri de bölgesel koşullara göre bahçeye alınabilir.
Ağustos ayında bahçeye ne ekilir sorusunun cevabı bölgeye göre önemli ölçüde değişir. Akdeniz ve Güneydoğu’da aşırı sıcaklar çimlenmeyi zorlaştırırken yüksek bölgelerde geceler serinlemeye başlayabilir. Bu nedenle tohum çeşidi, ekim saati, gölgeleme ve sulama birlikte planlanmalıdır.
Bu rehberde ağustos ayında ekilebilecek sebzeleri, sonbaharlık fide dikimlerini, bölgesel takvimi, saksı yetiştiriciliğini ve sıcak hava bakımını bulabilirsiniz. Benzer rehberler için Bitki kategorisini inceleyebilirsiniz.
Ağustos Ekimlerinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Toprak Sıcaklığını Kontrol Edin
Marul ve ıspanak gibi serin mevsim bitkilerinin tohumları çok sıcak toprakta düzensiz çimlenebilir. Ekim sabah erken veya akşamüstü yapılmalı, tohum yatağı öğle güneşinden korunmalıdır. Çok sıcak bölgelerde bazı ekimleri ay sonuna bırakmak daha doğru olabilir.
İlk Sonbahar Donunu Hesaplayın
Fasulye, salatalık veya kabak gibi ikinci ürünlerde çeşidin olgunlaşma süresi ile bölgedeki ilk don dönemi birlikte değerlendirilmelidir. Kısa sezonlu yerlerde erkenci çeşitler seçilmelidir.
Hava Tahminini İzleyin
Sıcak hava dalgaları ve ani sağanaklar yeni ekimleri etkileyebilir. Güncel sıcaklık, yağış ve uyarılar için Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri takip edilebilir.
Ağustos Ayında Bahçeye Hangi Sebzeler Ekilir?
| Bitki | Ekim yöntemi | Ağustos ayında dikkat edilecek konu |
|---|---|---|
| Turp | Doğrudan tohum | Sıcak bölgelerde ay sonu tercih edilebilir |
| Havuç | Doğrudan tohum | Tohum yatağı kurumamalıdır |
| Pancar ve pazı | Doğrudan tohum | Düzenli nem gerekir |
| Ispanak | Doğrudan tohum | Serin bölgelerde veya ay sonunda ekilmelidir |
| Marul | Tohum veya fide | Sıcağa dayanıklı çeşit ve gölge gerekir |
| Brokoli | Fide | Fideler sıcağa alıştırılarak dikilmelidir |
| Karnabahar ve lahana | Fide | Bölgesel hasat zamanı hesaplanmalıdır |
| Fasulye | Doğrudan tohum | Yalnızca sezonu uzun bölgelerde erkenci çeşit |
| Salatalık ve kabak | Tohum veya fide | Geç hasada yetişecek çeşit seçilmelidir |
Turp, Havuç ve Pancar
Sonbahar hasadı için kök sebze ekimleri ağustosta başlayabilir. Havuç ince ve yüzeye yakın ekildiği için tohum yatağı kolayca kuruyabilir. Turp sıcak havada acılaşabileceğinden sıcak bölgelerde ay sonu beklenebilir. Pancar fideleri çıktıktan sonra uygun aralıklarla seyreltilmelidir.
Ispanak, Pazı ve Marul
Pazı sıcağa ıspanaktan daha dayanıklıdır. Ispanak ekimi serin bölgelerde veya ayın son günlerinde daha başarılı olabilir. Marulda sıcağa dayanıklı çeşitler seçilmeli; fide ve tohum yatakları öğleden sonra gölge alan yerde tutulmalıdır.
Brokoli, Karnabahar ve Lahana
Sonbahar ve kış hasadı için hazırlanmış sağlıklı fideler bölgeye göre dikilebilir. Dikim akşamüstü yapılmalı, fideler ilk günlerde kavurucu güneşten korunmalıdır. Lahana kelebeği tırtılları ve diğer yaprak zararlıları düzenli kontrol edilmelidir.
İkinci Ürün Fasulye, Salatalık ve Kabak
İlk sonbahar donunun geç geldiği bölgelerde erkenci çeşitlerle ikinci ürün ekimi yapılabilir. Tohum paketindeki hasada gelme süresi dikkate alınmalıdır. Geç kalınmış bölgelerde ekim yapmak yerine mevcut bitkilerin bakımına ağırlık vermek daha verimli olabilir.
Ağustos Ayında Hangi Fideler Dikilir?
Brokoli, karnabahar, beyaz lahana, kırmızı lahana, Brüksel lahanası, pırasa ve marul fideleri bölgesel takvime göre dikilebilir. Fideler kısa boğumlu, canlı yapraklı ve kökleri sağlıklı olmalıdır. Saksıya sıkışmış, solgun veya hastalık lekeli fideler tercih edilmemelidir.
Fideler Sıcağa Nasıl Alıştırılır?
Korunaklı yerde yetişen fideler doğrudan açık güneşe çıkarılmamalıdır. Birkaç gün boyunca dışarıda kalma süresi artırılmalı, ilk dikim günlerinde geçirgen gölgeleme sağlanmalıdır. Dikim bulutlu günde veya akşamüstü yapılabilir.
Ağustos Ayında Bölgelere Göre Ekim Takvimi
| Bölge | Öne çıkan ekimler | Temel risk |
|---|---|---|
| Akdeniz ve kıyı Ege | Ay sonunda sonbaharlık sebzeler ve ikinci ürün | Aşırı sıcaklık ve düzensiz çimlenme |
| Marmara | Turp, havuç, pancar, pazı ve lahana fideleri | Sıcak-nemli hava ve hastalık |
| Karadeniz | Lahana grubu, marul, pazı ve kök sebzeler | Fazla yağış ve mantari sorunlar |
| İç Anadolu | Ispanak, turp, havuç, pancar ve sonbahar fideleri | Erken sonbahar donu |
| Doğu Anadolu | Hızlı gelişen yeşillikler ve kök sebzeler | Kısa yetiştirme dönemi |
| Güneydoğu Anadolu | Ay sonunda serin mevsim hazırlığı | Çok yüksek sıcaklık ve su kaybı |
Akdeniz ve Ege Kıyıları
Ayın ilk yarısında sıcaklık çok yüksek olabilir. Sonbaharlık sebzelerin bir bölümü gölgeli fide ortamında hazırlanabilir, açık alan ekimleri ay sonuna bırakılabilir. Sulama sabah erken yapılmalı ve toprağın çıplak kalması önlenmelidir.
Marmara Bölgesi
Turp, havuç, pancar ve pazı ekilebilir; brokoli, karnabahar ve lahana fideleri dikilebilir. Nemli havalarda bitkiler arasında yeterli mesafe bırakılması hastalık riskini azaltır.
Karadeniz Bölgesi
Lahana grubu sebzeler için uygun bir dönem olabilir. Yağış alan yerlerde yükseltilmiş yatak ve iyi drenaj önemlidir. Yaprakların uzun süre ıslak kalmaması için gereksiz sulamadan kaçınılmalıdır.
İç ve Doğu Anadolu
Sonbahar erken gelebileceği için hızlı gelişen türler tercih edilmelidir. Turp, ıspanak, pazı ve bazı kök sebzeler değerlendirilebilir. Geç olgunlaşan ikinci yaz ürünü çeşitleri riskli olabilir.
Güneydoğu Anadolu
Ağustosun ilk yarısında bakım ve hasat öne çıkar. Ay sonuna doğru serin mevsim sebzeleri için hazırlık yapılabilir. Yeni ekimlerde gölgeleme ve düzenli yüzey nemi önemlidir.
Ağustos Ayında Saksıda Ne Yetiştirilir?
Saksılarda pazı, turp, fesleğen, nane, maydanoz ve sıcağa dayanıklı marul çeşitleri yetiştirilebilir. Ay sonuna doğru roka ve ıspanak denenebilir. Saksı toprağı açık alandan daha hızlı kuruduğu için nem düzenli kontrol edilmeli, tabakta su bekletilmemelidir.
Saksıları Aşırı Sıcaktan Koruma
Koyu renkli küçük kaplar güneşte çok ısınabilir. Saksı dış yüzeyini gölgelemek, açık renk dış kap kullanmak ve kök yüzeyine uygun malç sermek sıcaklık değişimini azaltabilir. Bitkinin ışık ihtiyacı tamamen kesilmemelidir.
Ağustos Ayında Hangi Çiçekler Ekilir?
Sonbaharda çiçek açacak bazı türler ile kışlık mevsimliklerin fide hazırlığı bölgeye göre başlayabilir. Hercai menekşe, süs lahanası ve aslanağzı gibi türler korunaklı, aydınlık ve serin bir ortamda hazırlanabilir. Tohum paketindeki sıcaklık isteği dikkate alınmalıdır.
Ağustos Ayında Sulama Nasıl Yapılır?
Sulama sabah erken saatlerde ve kök bölgesine yapılmalıdır. Her gün az su vermek yerine toprağın yapısına uygun derin sulama güçlü kök gelişimini destekler. Öğlen sarkan yapraklar tek başına susuzluk belirtisi değildir; önce toprağın birkaç santimetre altı kontrol edilmelidir.
Yeni Ekilen Tohumların Sulanması
İnce tohumlar sert su akışıyla yer değiştirebilir. İnce başlıklı sulama aparatı kullanılmalı ve yüzey kabuk bağlamadan eşit nemli tutulmalıdır. Geçirgen bir gölgeleme, buharlaşmayı azaltabilir.
Malçlama ve Gölgeleme
Saman, kuru yaprak veya uygun organik malç toprağın nemini korumaya ve yabancı otları azaltmaya yardımcı olur. Malç bitki gövdesine dayandırılmamalıdır. Gölgeleme filesi bitkinin ışığını tamamen kesmemeli ve hava dolaşımına izin vermelidir.
Ağustos Ayında Gübreleme
Meyve veren sebzelerde ihtiyaç dışı yoğun azot uygulaması yaprak gelişimini artırıp ürün kalitesini düşürebilir. Besleme bitki türüne, gelişim dönemine ve mümkünse toprak analizine göre yapılmalıdır. Tarımsal bilgiler için Tarım ve Orman Bakanlığı ve yerel müdürlüklerin açıklamaları takip edilebilir.
Ağustos Ayında Hasat Edilebilecek Ürünler
Domates, biber, patlıcan, fasulye, salatalık, kabak, bamya, mısır, kavun ve karpuz bölgeye göre hasat edilir. Kabak, salatalık, fasulye ve bamya düzenli toplandığında yeni ürün vermeyi sürdürür. Hasadın sabah yapılması sebzelerin daha diri kalmasına yardımcı olabilir.
Hastalık ve Zararlı Kontrolü
Kırmızı örümcek, beyazsinek, yaprak biti ve tırtıllar düzenli kontrol edilmelidir. Özellikle yaprakların altı incelenmeli, çürüyen meyveler bahçede bırakılmamalıdır. Her böcek zararlı değildir. Doğru teşhis olmadan ilaç kullanılmamalı, etiket ve hasat aralığı kurallarına uyulmalıdır.
Ağustos Ayı İçin Haftalık Bahçe Planı
Birinci Hafta: Hasat ve Temizlik
Olgun ürünleri toplayın, kuruyan ve hastalıklı parçaları uzaklaştırın, boşalan yatakları sonbahar ekimleri için hazırlayın.
İkinci Hafta: Fide Hazırlığı
Brokoli, karnabahar, lahana ve marul fidelerini gölgeli ve havadar ortamda hazırlayın. Zararlı kontrolü yapın.
Üçüncü Hafta: Kök Sebze Ekimleri
Bölge uygunsa havuç, pancar, pazı ve turp ekin. Tohum yatağının kurumamasına dikkat edin.
Dördüncü Hafta: Serin Mevsime Geçiş
Ay sonu sıcaklığına göre ıspanak, roka ve marul ekimlerini değerlendirin. Sulama düzenini kısalan günlere göre yeniden ayarlayın.
Ağustos Ayında Yapılan Yaygın Hatalar
- Serin mevsim tohumlarını öğle güneşinde ekmek,
- İlk sonbahar donunu hesaplamadan ikinci ürün seçmek,
- Yeni ekilen ince tohumların yüzeyini kurutmak,
- Her gün az miktarda yüzeysel sulama yapmak,
- Lahana grubu fideleri gölgelemeden dikmek,
- Hasada gelen kabak ve bamyayı dalda fazla bekletmek,
- Aşırı azotlu gübre kullanmak,
- Zararlıyı tanımadan ilaçlama yapmak.
Ağustos Ayında Bahçeye Ne Ekilir? Sık Sorulan Sorular
Ağustos ayında ıspanak ekilir mi?
Serin bölgelerde veya sıcak bölgelerde ay sonuna doğru ekilebilir. Çok sıcak toprak çimlenmeyi zorlaştırabilir.
Ağustos ayında turp ekilir mi?
Evet. Serin bölgelerde ay boyunca, sıcak bölgelerde ise ay sonuna doğru ekim daha uygun olabilir.
Ağustos ayında fasulye ekilir mi?
Sezonu uzun bölgelerde erkenci çeşitlerle ikinci ürün olarak ekilebilir.
Ağustos ayında havuç ekilir mi?
Sonbahar hasadı için ekilebilir. Çimlenme boyunca yüzeyin eşit nemli kalması gerekir.
Ağustos ayında marul dikilir mi?
Sıcağa dayanıklı fideler gölgeli ve korunaklı alana dikilebilir. Çok sıcak yerlerde ay sonu beklenebilir.
Ağustos ayında brokoli dikilir mi?
Bölgesel takvime göre sonbahar hasadı için brokoli fideleri dikilebilir.
Ağustos ayında salatalık ekilir mi?
İlk donun geç geldiği bölgelerde erkenci çeşitler ikinci ürün olarak ekilebilir.
Ağustosta bahçe her gün sulanır mı?
Sabit bir kural yoktur. Toprak yapısı, sıcaklık, rüzgâr ve bitkinin ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir.
Ağustos ayında hangi çiçekler hazırlanır?
Hercai menekşe, süs lahanası ve aslanağzı gibi serin dönem türlerinin fideleri bölgeye göre hazırlanabilir.
Ağustos ayında roka ekilir mi?
Serin bölgelerde ekilebilir. Çok sıcak bölgelerde gölgeli alan veya ay sonu tercih edilmelidir.
Ağustos Bahçesinde Sonbahara Hazırlık
Ağustos ayında bahçeye ne ekilir? sorusuna turp, havuç, pancar, pazı, bölgeye göre ıspanak ve marul; fide olarak da brokoli, karnabahar ve lahana şeklinde cevap verilebilir. Sezonu uzun bölgelerde erkenci fasulye, salatalık ve kabak ikinci ürün olabilir.
Ağustos bahçesinde başarı, tohumu sıcaktan korumaya, doğru sulamaya ve sonbaharın geliş zamanını hesaba katmaya bağlıdır. Yaz hasadını sürdürürken boş alanları planlı biçimde kullanmak bahçenin üretkenliğini sonbahara taşır. Yeni rehberler için 2 Kafadar ana sayfasını ziyaret edebilirsiniz.