Nanoteknoloji Nedir? Kullanım Alanları, Faydaları ve Geleceği

Nanoteknoloji nedir? En basit ifadeyle nanoteknoloji; maddelerin yaklaşık 1 ile 100 nanometre arasındaki son derece küçük boyutlarda incelenmesi, kontrol edilmesi ve bu ölçekte ortaya çıkan farklı özelliklerden yararlanılarak yeni malzemeler, cihazlar ve teknolojiler geliştirilmesidir. Bir nanometre, metrenin milyarda biridir. Yani nano dünyadan söz ettiğimizde gözümüzle göremeyeceğimiz kadar küçük yapılardan bahsediyoruz.

Ben nanoteknoloji nedir diye araştırmaya başladığımda konunun yalnızca küçük robotlardan veya mikroskobik makinelerden ibaret olduğunu düşünüyordum. Ancak konunun içine girdikçe nanoteknolojinin elektronikten tıbba, bataryalardan güneş enerjisine, kozmetikten su arıtma teknolojilerine kadar oldukça geniş bir alanı kapsadığını gördüm.

Nanoteknolojiyi önemli yapan asıl nokta yalnızca maddeleri küçültmek değildir. Bazı maddeler nano ölçekte normal boyutlarından farklı fiziksel, kimyasal, elektriksel, optik ve manyetik özellikler gösterebilir. Bilim insanları da bu farklılıklardan yararlanarak yeni teknolojiler geliştirmeye çalışıyor.

Nanoteknoloji Nedir?

Nanoteknoloji nedir sorusuna bilimsel açıdan baktığımızda yaklaşık 1 ile 100 nanometre arasındaki ölçekte maddelerin anlaşılması ve kontrol edilmesi şeklinde bir tanımla karşılaşıyoruz.

Nanoteknoloji hakkında daha ayrıntılı bilimsel açıklamayı ABD Ulusal Nanoteknoloji Girişimi’nin resmi nanoteknoloji sayfasından inceleyebilirsiniz.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı var. Nanoteknoloji, var olan bir ürünü küçültüp çok küçük hale getirmek anlamına gelmez. Asıl amaç, maddenin nano ölçekte değişebilen özelliklerini kontrol ederek işe yarar sonuçlar elde etmektir.

Örneğin bir malzeme nano ölçekte:

• Daha farklı optik özellik gösterebilir,
• Kimyasal tepkime kabiliyeti değişebilir,
• Elektriksel davranışı farklılaşabilir,
• Manyetik özellikleri değişebilir,
• Işıkla etkileşim biçimi farklılaşabilir,
• Yüzey alanının hacme oranı önemli ölçüde artabilir.

Bu nedenle nanoteknoloji nedir sorusunun cevabını yalnızca “çok küçük teknolojiler” şeklinde vermek bana göre eksik kalıyor. Nanoteknoloji, küçüklüğün ortaya çıkardığı farklı özellikleri kullanılabilir hale getirmeye çalışan bir bilim ve teknoloji alanıdır.

Nanoteknoloji Nedir ve Nano Ne Kadar Küçüktür?

Nanoteknolojiyi anlayabilmek için önce bir nanometrenin ne kadar küçük olduğunu düşünmek gerekiyor.

1 nanometre = 0,000000001 metre

Başka bir ifadeyle bir nanometre, metrenin milyarda biridir.

İnsan saçının çapı on binlerce nanometre seviyesindeyken DNA’nın çapı yalnızca birkaç nanometre civarındadır. Atomların boyutları ise nanometrenin bile altındaki ölçülere kadar iner.

Bu nedenle nano ölçekteki yapıları çıplak gözle görmemiz mümkün değildir.

Hatta sıradan optik mikroskoplar bile atomik ve nano ölçekte ayrıntılı inceleme yapmak için yeterli olmayabilir. Bu nedenle elektron mikroskopları, atomik kuvvet mikroskopları ve taramalı tünelleme mikroskopları gibi gelişmiş cihazlardan yararlanılır.

Nanoteknoloji Neden Önemlidir?

Nanoteknoloji nedir ve neden önemlidir? sorusunun temel cevabı, maddenin çok küçük boyutlara indiğinde farklı davranabilmesidir.

Aynı kimyasal maddeden oluşan iki malzeme, parçacık boyutları farklı olduğunda aynı fiziksel özelliklere sahip olmayabilir.

Bu değişimin en önemli nedenlerinden ikisi yüzey alanının artması ve kuantum etkileridir.

Nanoteknolojide Yüzey Alanının Önemi

Bir madde çok küçük parçacıklara ayrıldığında toplam yüzey alanı ciddi şekilde artabilir.

Bu özellik özellikle:

• Katalizörlerde,
• Bataryalarda,
• Kimyasal reaksiyonlarda,
• Sensörlerde,
• Filtre sistemlerinde

önemli hale gelir.

Nanopartiküllerin yüksek yüzey alanı, çevreleriyle daha fazla etkileşim kurabilmesine imkân sağlayabilir.

Nanoteknolojide Kuantum Etkileri

Maddeler çok küçük boyutlara indiğinde kuantum mekaniğinin etkileri daha belirgin hale gelebilir.

Bunun sonucunda bir malzemenin:

• Rengi,
• Elektriksel davranışı,
• Işığı emme özelliği,
• Manyetik özellikleri

boyutuna bağlı olarak değişebilir.

Bu özellikler elektronik, sensörler, görüntüleme sistemleri ve yeni nesil malzemeler açısından nanoteknolojiyi oldukça önemli hale getiriyor.

Nanoteknolojinin Tarihi Nasıl Başladı?

Nanoteknoloji nedir sorusunun tarihine baktığımızda fizikçi Richard Feynman önemli isimlerden biri olarak karşımıza çıkıyor.

Feynman 1959 yılında yaptığı ünlü konuşmasında maddenin çok küçük ölçeklerde kontrol edilmesi fikrini tartıştı. O yıllarda bugünkü anlamıyla gelişmiş bir nanoteknoloji sektörü bulunmasa da bu konuşma daha sonra alanın tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirildi.

Nanoteknolojinin gelişmesini hızlandıran önemli teknolojilerden biri de 1981 yılında geliştirilen taramalı tünelleme mikroskobu oldu.

Gerd Binnig ve Heinrich Rohrer tarafından geliştirilen sistem yüzeylerin atomik ölçekte incelenmesine büyük katkı sağladı. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi Nobel Ödülleri’nin resmi internet sitesinden inceleyebilirsiniz.

Nanobilim ile Nanoteknoloji Aynı Şey mi?

Nanobilim ve nanoteknoloji birbirine çok yakın kavramlar olsa da tamamen aynı şeyi ifade etmez.

Nanobilim, nano ölçekteki maddeleri ve olayları anlamaya yönelik bilimsel çalışmaları kapsar.

Nanoteknoloji ise bu bilimsel bilgilerden yararlanarak yeni malzemeler, ürünler, cihazlar veya sistemler geliştirmeye odaklanır.

Örneğin bir nanoparçacığın ışıkla nasıl etkileşime girdiğini araştırmak nanobilim olarak düşünülebilir. Bu bilgiyi kullanarak yeni bir sensör oluşturmak ise nanoteknoloji uygulamasıdır.

Nanoteknolojide Kullanılan Temel Terimler

Nanoteknoloji nedir diye araştırırken birçok farklı kavram karşımıza çıkıyor. Bunların anlamını bilmek konuyu anlamayı oldukça kolaylaştırıyor.

Nanomalzeme Nedir?

Nano ölçekte dış boyuta, iç yapıya veya yüzey özelliğine sahip malzemelere genel olarak nanomalzeme adı verilir.

Nanomalzemeler hakkında daha ayrıntılı bilgiye Avrupa Kimyasallar Ajansının nanomalzemeler sayfasından ulaşabilirsiniz.

Nanopartikül Nedir?

Boyutlarından biri veya birkaçı nano ölçekte bulunan son derece küçük parçacıklara nanopartikül adı verilir.

Karbon Nanotüp Nedir?

Karbon atomlarından oluşan tüp biçimindeki nano yapılara karbon nanotüp denir. Elektriksel ve mekanik özellikleri nedeniyle elektronik, malzeme bilimi ve mühendislik alanlarında üzerinde yoğun şekilde çalışılmaktadır.

Nanotel Nedir?

Çapı nano ölçekte olabilen son derece ince yapılardır. Özellikle sensör ve elektronik teknolojilerinde kullanılabilmeleri üzerine çalışmalar bulunmaktadır.

Kuantum Noktası Nedir?

Kuantum noktaları çok küçük yarı iletken nanokristallerdir. Boyutlarına bağlı olarak farklı optik özellik gösterebilmeleri nedeniyle ekran teknolojilerinden biyolojik görüntülemeye kadar farklı alanlarda kullanılabilirler.

Nanoteknoloji Nasıl Yapılır?

Nanoteknoloji nedir ve nasıl üretilir? sorusunu anlamanın kolay yollarından biri iki temel üretim yaklaşımını bilmektir.

Yukarıdan Aşağı Yaklaşımı

Yukarıdan aşağı yaklaşımında büyük bir yapıdan başlanır ve giderek daha küçük özellikler meydana getirilir.

Gelişmiş litografi yöntemleri bunun en bilinen örneklerinden biridir.

Bunu büyük bir malzemeyi hassas şekilde işleyerek giderek küçültmek olarak düşünebiliriz.

Aşağıdan Yukarı Yaklaşımı

Aşağıdan yukarı yönteminde ise atomlar, moleküller veya küçük yapı taşlarından başlanarak daha büyük yapılar oluşturulur.

Kimyasal sentez ve kendiliğinden birleşme yöntemleri buna örnek gösterilebilir.

Bence bu yaklaşım nanoteknoloji nedir sorusunun mantığını çok güzel açıklıyor. Çünkü amaç her zaman mevcut bir şeyi küçültmek değildir; bazen istenilen özellikte yapıyı en küçük yapı taşlarından başlayarak oluşturmaktır.

Nanoteknoloji Nedir ve Nerelerde Kullanılır?

Nanoteknoloji nedir ve nerelerde kullanılır? diye baktığımızda tek bir sektörden söz etmek neredeyse imkânsızdır.

Nanoteknolojinin farklı uygulama alanlarını National Nanotechnology Initiative uygulama alanları sayfasından inceleyebilirsiniz.

Nanoteknolojinin başlıca kullanım alanları arasında:

• Elektronik,
• Bilgisayar teknolojileri,
• Tıp,
• İlaç geliştirme,
• Enerji depolama,
• Batarya teknolojileri,
• Güneş enerjisi,
• Çevre teknolojileri,
• Su arıtma,
• Sensörler,
• Tekstil,
• Kozmetik,
• Otomotiv,
• Havacılık ve uzay teknolojileri

bulunmaktadır.

Nanoteknoloji Elektronikte Nasıl Kullanılır?

Elektronik, nanoteknolojinin en önemli kullanım alanlarından biridir.

Elektronik bileşenlerin küçülmesi sayesinde daha küçük alanlara çok daha yüksek işlem gücü sığdırılabiliyor.

Nano ölçekte gerçekleştirilen araştırmalar özellikle:

• Transistörler,
• Yarı iletkenler,
• Sensörler,
• Bellek sistemleri,
• Ekran teknolojileri,
• Veri depolama sistemleri

gibi alanların gelişmesine katkı sağlıyor.

Burada önemli bir ayrıntı var. Günümüzde işlemcilerde kullanılan 3 nm, 5 nm gibi ifadeler her zaman işlemcinin belirli bir fiziksel parçasının tam olarak o büyüklükte olduğu anlamına gelmez. Bu ifadeler aynı zamanda üretim teknolojisinin neslini belirtmek için kullanılan adlandırmalardır.

Nanoteknoloji Nedir ve Tıpta Nasıl Kullanılır?

Nanoteknoloji nedir sorusunun bana göre en ilgi çekici cevaplarından biri tıp alanında karşımıza çıkıyor.

Tıp alanındaki nanoteknoloji uygulamalarına genel olarak nanotıp veya nanomedicine adı veriliyor.

Nanoteknolojinin tıpta araştırıldığı veya kullanıldığı alanlardan bazıları:

• İlaç taşıma sistemleri,
• Kanser tedavileri,
• Hastalıkların teşhisi,
• Biyolojik görüntüleme,
• Biyosensörler,
• Gen ve RNA taşıma sistemleridir.

Nanoteknoloji Kanser Tedavisinde Kullanılıyor mu?

Evet. Ancak burada mevcut bilimsel uygulamalar ile bilim kurgu senaryolarını birbirinden ayırmak gerekiyor.

Bazı nano taşıyıcı sistemler ilaçların vücutta daha kontrollü taşınabilmesi amacıyla kullanılmaktadır.

Kanser alanında kullanılan ve araştırılan nanoteknoloji uygulamalarının örneklerini ABD Ulusal Kanser Enstitüsünün resmi sayfasından inceleyebilirsiniz.

Ancak bilim kurgu filmlerinde gördüğümüz, insanın damarlarında dolaşarak kanser hücrelerini kendi başına tespit edip yok eden mekanik nanorobotların bugün standart kanser tedavisi olduğunu söylemek doğru olmaz.

Nanoteknoloji ile İlaç Taşıma

Bazı ilaçların en önemli sorunlarından biri yalnızca hastalıklı dokuyu değil sağlıklı dokuları da etkileyebilmesidir.

Nano taşıyıcı teknolojilerinin amaçlarından biri ilacın:

• İstenen bölgeye daha etkili ulaşmasını,
• Kontrollü şekilde salınmasını,
• Uygun süre vücutta kalmasını,
• Gereksiz etkilerin azaltılmasını

sağlamaktır.

Nanoteknoloji Bataryalarda Nasıl Kullanılır?

Enerji depolama, nanoteknolojinin önemli araştırma alanlarından biridir.

Nanomalzemeler üzerinde yapılan çalışmalar sayesinde:

• Daha yüksek enerji yoğunluğuna sahip bataryalar,
• Daha hızlı şarj sistemleri,
• Daha uzun ömürlü enerji depolama çözümleri,
• Daha gelişmiş elektrot malzemeleri

geliştirilmeye çalışılıyor.

Nano ölçekte yüzey alanının artması ve malzemelerin elektriksel özelliklerinin kontrol edilebilmesi enerji teknolojileri açısından önemli fırsatlar sunuyor.

Nanoteknoloji Çevre Teknolojilerinde Kullanılıyor mu?

Evet. Nanoteknoloji nedir sorusunu yalnızca elektronik ve tıpla açıklamak bu nedenle yetersiz kalıyor.

Nanoteknoloji çevre alanında:

• Su arıtma sistemleri,
• Kirleticilerin tespit edilmesi,
• Hava kalitesi sensörleri,
• Filtre sistemleri,
• Katalizör teknolojileri

gibi konularda araştırılmaktadır.

Nanoteknoloji Günlük Hayatta Nerelerde Var?

Nanoteknoloji yalnızca bilim insanlarının laboratuvarlarında bulunan bir gelecek teknolojisi değildir.

Bugün nano ölçekli teknolojiler veya nanomalzemeler:

• Bazı elektronik cihazlarda,
• Bazı kozmetik ürünlerinde,
• Yüzey kaplamalarında,
• Bataryalarda,
• Tekstil ürünlerinde,
• Spor malzemelerinde,
• Tıbbi ürünlerde,
• Otomotiv malzemelerinde

karşımıza çıkabiliyor.

Dolayısıyla nanoteknoloji nedir sorusunun cevabı yalnızca gelecekte kullanılması beklenen bir teknoloji değildir. Nanoteknoloji çeşitli biçimlerde bugünkü hayatımızda da kullanılmaktadır.

Nanoteknolojinin Avantajları Nelerdir?

Nanoteknolojinin faydaları uygulama alanına göre değişebilir.

Daha Küçük Elektronik Cihazlar

Elektronik bileşenlerin küçülmesi daha kompakt ve güçlü cihazların geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Hafif ve Dayanıklı Malzemeler

Nano yapılar kullanılarak belirli uygulamalar için hem hafif hem de dayanıklı yeni malzemeler geliştirilebilir.

Hassas Sensörler

Çok küçük miktardaki kimyasal veya biyolojik değişimleri algılayabilecek sensörlerin geliştirilmesinde nano teknolojilerden yararlanılabilir.

Tıbbi Uygulamalar

İlaçların veya görüntüleme maddelerinin belirli dokulara ulaştırılması nanoteknolojinin önemli tıbbi kullanım alanlarından biridir.

Enerji Teknolojileri

Batarya, güneş enerjisi ve enerji depolama teknolojilerinde yeni nanomalzemeler geliştirilmektedir.

Nanoteknoloji Nedir, Zararları Var mı?

Nanoteknoloji nedir, zararlı mıdır? sorusunun herkese uygulanabilecek tek bir cevabı bulunmuyor.

Bir ürünün veya malzemenin nano olması onun otomatik olarak zararlı olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde nano olması tek başına tamamen güvenli olduğu anlamına da gelmez.

Bir nanomalzemenin oluşturabileceği risk:

• Kimyasal yapısına,
• Parçacık büyüklüğüne,
• Şekline,
• Yüzey özelliklerine,
• Dozuna,
• Maruz kalma biçimine,
• Maruz kalma süresine

göre değişebilir.

Nanoteknoloji İnsan Sağlığına Zararlı mı?

Bütün nanomalzemeleri tek bir ürün veya kimyasal gibi değerlendirmek doğru değildir.

Nasıl günlük hayattaki bütün kimyasallar aynı risk seviyesine sahip değilse nanomalzemeler için de tek bir risk seviyesi belirlemek mümkün değildir.

Bilim insanları nanomalzemelerin:

• Vücuda nasıl girdiğini,
• Hangi dokularda birikebildiğini,
• Hücrelerle nasıl etkileştiğini,
• Parçalanıp parçalanmadığını,
• Vücuttan nasıl uzaklaştırıldığını

araştırmaktadır.

Bu nedenle tıp, gıda ve kozmetik gibi insanla doğrudan temas eden alanlarda güvenlik araştırmaları büyük önem taşır.

Nanorobotlar Gerçek mi?

Nanoteknoloji nedir denildiğinde insanların aklına en fazla gelen konulardan biri nanorobotlardır.

Bilim kurgu filmlerinde insan vücuduna giren ve hastalıklı hücreleri bulup yok eden mikroskobik robotlar görüyoruz.

Gerçekte nano ve mikro ölçekte hareket edebilen sistemler üzerine araştırmalar yapılıyor. Ancak günümüzde tıp alanında kullanılan nanoteknolojilerin büyük bölümü filmlerdeki mekanik nanorobotlardan oluşmuyor.

Güncel uygulamalarda nanopartiküller, lipozomlar ve çeşitli nano taşıyıcı sistemler çok daha gerçekçi örneklerdir.

Nanoteknoloji Nedir ve Gelecekte Neler Olabilir?

Nanoteknoloji nedir ve geleceği nasıl olacak? sorusunun kesin cevabını vermek mümkün değil. Ancak araştırmaların ilerlediği alanlara bakarak gelecekte hangi konuların önem kazanabileceğini görebiliyoruz.

Daha Gelişmiş Tıbbi Tedaviler

İlaçların hastalıklı dokulara daha hassas biçimde ulaştırılması ve hastalıkların erken teşhis edilmesi önemli araştırma alanları olmaya devam edecektir.

Daha İyi Bataryalar

Elektrikli otomobillerden telefonlara kadar birçok alanda daha yüksek kapasiteli, hızlı şarj olabilen ve uzun ömürlü bataryalara ihtiyaç bulunuyor.

Nanoteknolojinin bu alanda önemli rol oynayacağını düşünüyorum.

Yeni Nesil Elektronik

Daha küçük, hızlı ve enerji verimli elektronik sistemlerin geliştirilmesinde nano ölçekte yapılan araştırmalar önemini koruyacak.

Akıllı Malzemeler

Isı, ışık, elektrik, basınç veya farklı kimyasallara tepki verebilen malzemeler gelecekte daha fazla kullanılabilir.

Çevre Teknolojileri

Su arıtma, kirletici tespiti ve yeni nesil filtre sistemleri nanoteknolojinin gelecekte önemli rol oynayabileceği alanlardandır.

Benim Nanoteknoloji Hakkındaki Değerlendirmem

Ben nanoteknoloji nedir konusunu araştırmaya başlamadan önce nanoteknolojiyi çok daha dar bir alan olarak görüyordum.

Aklıma işlemciler, küçük robotlar ve bilim kurgu filmleri geliyordu.

Konunun ayrıntılarına baktığımda ise nanoteknolojinin aslında çok daha temel bir fikir üzerine kurulduğunu gördüm:

Maddenin çok küçük ölçekte ortaya çıkan farklı özelliklerini anlayabilmek ve bu özellikleri kullanılabilir hale getirmek.

Bence nanoteknolojiyi gerçekten önemli yapan nokta da bu.

Elektronikten kansere, bataryalardan çevre teknolojilerine kadar birbirinden çok farklı sektörlerde aynı kavramın karşımıza çıkmasının nedeni nano ölçekte malzemelerin farklı özelliklerinden yararlanabilmemiz.

Gelecekte “nanoteknoloji ürünü” ifadesini bugünkü kadar fazla duymayabiliriz. Çünkü nanoteknoloji birçok üretim teknolojisinin doğal bir parçası haline gelebilir.

Ancak teknolojinin faydaları kadar sağlık ve çevre açısından ortaya çıkarabileceği risklerin de bilimsel olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Bilim, teknoloji ve günlük hayatta merak ettiğim farklı konuları 2kafadar.com üzerinde araştırıp paylaşmaya devam edeceğim.

Sıkça Sorulan Sorular

Nanoteknoloji nedir kısaca?

Nanoteknoloji nedir sorusuna kısaca, yaklaşık 1 ile 100 nanometre ölçeğinde maddelerin incelenmesi ve bu ölçekte ortaya çıkan farklı özelliklerden yararlanılarak yeni malzemeler, ürünler ve teknolojiler geliştirilmesi şeklinde cevap verilebilir.

Nanometre nedir?

Nanometre bir uzunluk ölçüsüdür. Bir nanometre metrenin milyarda birine eşittir.

Nanoteknoloji ne işe yarar?

Nanoteknoloji elektronik cihazların geliştirilmesi, yeni malzemeler üretilmesi, ilaç taşıma sistemleri, sensörler, enerji depolama, bataryalar ve çevre teknolojileri gibi birçok farklı alanda kullanılabilir.

Nanoteknoloji nerelerde kullanılır?

Nanoteknoloji elektronik, tıp, ilaç, enerji, batarya, tekstil, kozmetik, otomotiv, sensör, çevre ve havacılık gibi çok sayıda sektörde kullanılmaktadır veya araştırılmaktadır.

Nanoteknoloji günlük hayatta kullanılıyor mu?

Evet. Bazı elektronik cihazlarda, kaplamalarda, kozmetiklerde, bataryalarda, tekstil ürünlerinde ve tıbbi ürünlerde nano ölçekte geliştirilmiş teknolojiler kullanılmaktadır.

Nanoteknoloji zararlı mı?

Nanoteknolojinin tamamını zararlı veya zararsız olarak değerlendirmek doğru değildir. Risk kullanılan malzemeye, parçacığın boyutuna, şekline, miktarına ve maruz kalma biçimine göre değişebilir.

Nanoteknoloji kanser tedavisinde kullanılıyor mu?

Evet. Bazı nanopartikül ve nano taşıyıcı temelli ilaç sistemleri kanser tedavilerinde kullanılmaktadır. Bunun yanında yeni hedefli tedaviler ve görüntüleme sistemleri üzerinde araştırmalar devam etmektedir.

Nanorobotlar gerçekten var mı?

Nano ve mikro ölçekte çalışan deneysel sistemler geliştirilmektedir. Ancak bilim kurgu filmlerindeki gibi insan vücudunda bağımsız şekilde dolaşan mekanik nanorobotlar bugün standart tıbbi uygulama değildir.

Nanoteknolojiyi kim buldu?

Nanoteknoloji tek bir kişinin icat ettiği bir teknoloji değildir. Richard Feynman’ın 1959 yılında atomik ölçekte maddenin kontrol edilmesi üzerine yaptığı konuşma alanın tarihindeki önemli fikirsel dönüm noktalarından biri olarak kabul edilir.

Nanobilim ve nanoteknoloji aynı mı?

Hayır. Nanobilim nano ölçekte meydana gelen olayları ve maddelerin özelliklerini anlamaya çalışır. Nanoteknoloji ise bu bilgilerden yararlanarak kullanılabilir malzeme, cihaz ve sistemler geliştirmeyi amaçlar.

Nanoteknolojinin geleceği var mı?

Evet. Tıp, elektronik, enerji depolama, bataryalar, sensörler, yeni malzemeler ve çevre teknolojileri nanoteknolojinin gelecekte önemli rol oynayabileceği alanlar arasında yer almaktadır.